Singapore sản xuất 95% điện năng từ khí đốt tự nhiên. (nguồn: Nikkei)

Singapore đang tìm kiếm cơ hội đóng vai trò lớn hơn trong ngành công nghiệp năng lượng nhiệt hạch, đồng thời nghiên cứu khả năng ứng dụng công nghệ này như một nguồn năng lượng thay thế trong tương lai, trong bối cảnh quốc đảo có nguồn tài nguyên thiên nhiên hạn chế và phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu.

Bộ Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore (METI), vừa được đổi tên trong tháng 10/2026 nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của các nguồn tài nguyên phục vụ sản xuất điện, đã phát đi tín hiệu về định hướng tăng cường nghiên cứu năng lượng nhiệt hạch. Đây là công nghệ tạo ra năng lượng bằng cách kết hợp các hạt nhân hydro ở nhiệt độ cực cao, mô phỏng quá trình diễn ra bên trong Mặt Trời.

Phát biểu tại một sự kiện trong ngành vào ngày 1/10, Bộ trưởng phụ trách năng lượng và công nghiệp Singapore Tan See Leng cho biết những biến động trên thế giới đang thúc đẩy quốc gia này xem xét toàn diện các phương án chuyển đổi năng lượng, đồng thời chủ động nghiên cứu và xây dựng năng lực đối với những công nghệ mới nổi.

Theo ông Tan, năng lượng nhiệt hạch là một trong những hướng phát triển tiềm năng mà Singapore đang theo dõi sát sao.

Hiện nay, nhiều chính phủ và doanh nghiệp trên thế giới đã đầu tư hàng tỷ USD vào nghiên cứu và phát triển công nghệ hạt nhân. Tuy nhiên, chưa có nhà máy điện nhiệt hạch thương mại nào đi vào hoạt động, trong khi một số ý kiến cho rằng công nghệ này có thể cần thêm nhiều thập kỷ để đạt đến giai đoạn thương mại hóa.

Mỹ và Trung Quốc đang dẫn đầu cuộc đua phát triển năng lượng nhiệt hạch, song có sự khác biệt về nguồn lực đầu tư. Trong khi Mỹ thu hút phần lớn dòng vốn từ khu vực tư nhân, các dự án tại Trung Quốc chủ yếu được tài trợ bởi các cơ quan chính phủ.

Xem thêm: Singapore tiên phong áp dụng thu phí xanh cho vé máy bay để thúc đẩy nhiên liệu bền vững

Một trong những loại nhiên liệu thường được sử dụng trong phản ứng nhiệt hạch là tritium, đồng vị phóng xạ của hydro có chu kỳ bán rã khoảng 12,3 năm. Dù vẫn tồn tại những thách thức về công nghệ và khả năng thương mại hóa, ông Tan đánh giá năng lượng nhiệt hạch có nhiều đặc điểm đáng quan tâm, bao gồm lượng chất thải phóng xạ thấp hơn so với điện hạt nhân truyền thống và nguy cơ xảy ra phản ứng dây chuyền ở mức hạn chế.

Một trang trại năng lượng mặt trời ở Singapore: Các quan chức cho biết năng lượng mặt trời chỉ có thể đáp ứng tối đa khoảng 10% nhu cầu điện của quốc đảo này vào năm 2050. (nguồn: Nikkei)

Hiện khoảng 95% điện năng của Singapore được sản xuất từ khí đốt tự nhiên nhập khẩu. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu các nguồn năng lượng thay thế được xem là hướng đi quan trọng nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tăng cường khả năng bảo đảm nguồn cung điện trong dài hạn.

Mặc dù chưa sở hữu lò phản ứng nhiệt hạch riêng, Singapore vẫn nhìn thấy cơ hội tham gia vào chuỗi giá trị của ngành công nghiệp này. Theo Bộ trưởng Tan See Leng, quốc đảo có thể đóng góp nguồn nhân lực nghiên cứu, kỹ thuật, đồng thời tận dụng hệ sinh thái công nghệ tiên tiến để kết nối các doanh nghiệp trong ngành với nguồn vốn đầu tư.

Đáng chú ý, Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore (ASC) đang hợp tác với VDL Enabling Technologies Group, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến, nhằm phát triển các loại vật liệu và linh kiện có khả năng hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt của phản ứng nhiệt hạch.

Ông Lim Keng Hui, Trợ lý Giám đốc điều hành Hội đồng Nghiên cứu Khoa học và Kỹ thuật thuộc ASC, nhận định dù năng lượng nhiệt hạch vẫn là lĩnh vực mới nổi, nhiều công nghệ nền tảng phục vụ ngành này đã nằm trong phạm vi năng lực hiện có của Singapore.

Theo ông, việc hợp tác với các đối tác quốc tế trong lĩnh vực nhiệt hạch và công nghiệp sẽ giúp Singapore phát huy thế mạnh sẵn có, hiểu rõ hơn nhu cầu phát triển của thị trường và từng bước xây dựng vị thế trong ngành công nghiệp này.

Song song với nghiên cứu nhiệt hạch, Singapore cũng đang xem xét khả năng ứng dụng công nghệ phân hạch hạt nhân để đáp ứng nhu cầu năng lượng tương lai. Dự kiến trong năm tới, quốc gia này sẽ tiến hành đánh giá với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), nhằm xem xét mức độ sẵn sàng và năng lực đưa ra quyết định về khả năng triển khai các công nghệ năng lượng hạt nhân tiên tiến.

Trao đổi với Nikkei Asia, ông Kaho Yu, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Năng lượng và Tài nguyên tại công ty phân tích rủi ro Verisk Maplecroft, cho rằng các công nghệ hạt nhân tiên tiến, bao gồm cả phân hạch và nhiệt hạch, có thể hỗ trợ Singapore cân bằng giữa mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển đổi năng lượng trong dài hạn.

Xem thêm: Singapore lên kế hoạch lấn biển mở rộng không gian cho tăng trưởng công nghiệp

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc phát triển các công nghệ này cần đi kèm với quá trình xây dựng niềm tin của công chúng thông qua truyền thông minh bạch, cơ chế giám sát chặt chẽ và tăng cường hợp tác quốc tế.

Đối với Singapore, an ninh năng lượng được xác định là vấn đề mang tính sống còn, đặc biệt khi nhu cầu tiêu thụ điện dự kiến tiếp tục gia tăng, một phần do sự phát triển của các trung tâm dữ liệu.

Trong khi đó, dư địa phát triển năng lượng tái tạo trong nước còn hạn chế. Theo các cơ quan chức năng Singapore, điện mặt trời, nguồn năng lượng tái tạo chủ yếu của quốc đảo, chỉ có khả năng đáp ứng tối đa khoảng 10% nhu cầu điện vào năm 2050. Điều này đặt ra yêu cầu tìm kiếm thêm các nguồn năng lượng sạch thay thế, trong đó có năng lượng hạt nhân.

Những biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu cũng đang làm gia tăng sức ép đối với Singapore. Sự gián đoạn nguồn cung dầu mỏ do xung đột tại Trung Đông trong năm nay đã cho thấy mức độ nhạy cảm của quốc đảo trước tình trạng giá năng lượng tăng cao.

Đầu tuần này, một ủy ban giao thông công cộng của Singapore thông báo giá vé xe buýt và tàu hỏa sẽ tăng 7% từ tháng 12. Theo cơ quan này, giá năng lượng tăng mạnh trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026 do xung đột tại Trung Đông là một trong những nguyên nhân khiến mức điều chỉnh giá vé theo công thức tính toán tăng lên.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục mở rộng và thị trường năng lượng quốc tế tiềm ẩn nhiều biến động, việc chủ động nghiên cứu nhiệt hạch cùng các công nghệ hạt nhân tiên tiến cho thấy Singapore đang từng bước chuẩn bị những phương án năng lượng dài hạn, đồng thời tìm kiếm cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp năng lượng mới trên toàn cầu.