Thủ tướng Singapore Lawrence Wong đã có bài phát biểu tại sự kiện Diễn văn Quốc khánh năm 2026 vào ngày 23 tháng 8. (nguồn: Nikkei)

Trong bài phát biểu tại sự kiện Diễn văn Quốc khánh ngày 23 tháng 8, Thủ tướng Singapore Lawrence Wong nhấn mạnh Singapore cần chủ động chuẩn bị quỹ đất cho tương lai, thay vì chờ đến khi nguồn lực hiện có trở nên cạn kiệt. “Chúng ta cần phải có tầm nhìn dài hạn. Chúng ta không thể chờ đến khi cạn kiệt quỹ đất mới bắt đầu hành động”, ông Wong nói.

Một trong những kế hoạch đáng chú ý nhất là việc hợp nhất một số đảo ở vùng biển phía tây nam Singapore, trong đó có đảo Bukom - nơi đặt nhà máy lọc dầu và đảo Semakau - khu vực hiện có bãi chôn lấp rác thải ngoài khơi. Thông qua hoạt động lấn biển, các đảo này dự kiến được kết nối thành một khu vực thống nhất trong những thập kỷ tới.

Dự án được định hướng phát triển theo mô hình đảo Jurong - trung tâm công nghiệp hình thành từ việc hợp nhất nhiều đảo nhỏ trước đây. Với diện tích khoảng 3.000 ha và chính thức đi vào hoạt động từ năm 2000, đảo Jurong đã trở thành nơi tập trung nhiều tập đoàn hóa dầu lớn và đóng vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa của Singapore.

Hòn đảo mới ở phía tây được kỳ vọng không chỉ tiếp tục phát triển lĩnh vực hóa dầu mà còn tạo không gian cho sản xuất tiên tiến và các cơ sở phát điện có mức phát thải carbon thấp. Những lĩnh vực như điện hạt nhân hay sản xuất điện từ hydro cũng được nhắc đến như các khả năng phát triển trong tương lai, dù Singapore chưa đưa ra thông báo chính thức về việc bố trí các cơ sở này tại khu vực.

Xem thêm: TP HCM sắp có dự án logistics gần 1 tỷ USD của doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái TikTok

Mở rộng quỹ đất nhưng phải cân bằng với yêu cầu môi trường

Song song với kế hoạch ở phía tây, Singapore cũng đang chuẩn bị dự án “Long Island” tại khu vực Bờ Đông. Dự án dự kiến tạo thêm khoảng 800 ha đất mới thông qua hoạt động lấn biển, đồng thời đóng vai trò như một hệ thống bảo vệ vùng ven biển trước nguy cơ nước biển dâng.

Theo định hướng hiện tại, phần đất mới sẽ được nâng cao, kết hợp hệ thống hồ chứa, cửa cống và trạm bơm để tăng khả năng kiểm soát nước. Trong dài hạn, khu vực này còn có thể được phát triển thêm các công viên công cộng và các tòa tháp căn hộ.

Dự án xây dựng hòn đảo phía tây được đề xuất sẽ theo mô hình đảo Jurong (như trong hình) và sáp nhập một số hòn đảo nhỏ hơn thành một hòn đảo lớn thông qua việc lấn biển. (nguồn: Nikkei)

Ở phía đông bắc, đảo Tekong cũng đang được mở rộng về phía nam. Sau khi hoàn thành, dự án sẽ bổ sung diện tích cho các cơ sở huấn luyện quân sự, đồng thời tạo thêm khoảng 500 ha đất dành cho mục đích dân sự.

Việc mở rộng lãnh thổ bằng lấn biển không phải là hướng đi mới đối với Singapore. Kể từ khi giành độc lập, quốc gia-thành phố này đã nhiều lần sử dụng phương pháp lấn biển để giải quyết tình trạng thiếu quỹ đất. Trong khoảng 60 năm, diện tích Singapore đã tăng gần 30%, đạt 744 km² vào năm 2025.

Nhiều khu vực quan trọng hiện nay cũng được xây dựng trên đất lấn biển, trong đó có Vịnh Marina (nơi tập trung các công trình cao tầng hiện đại) và Nhà ga số 5 của Sân bay Changi đang được xây dựng.

Trong bối cảnh quỹ đất tự nhiên hạn chế, việc tiếp tục tạo thêm diện tích được xem là một phần trong chiến lược chuẩn bị cho nhu cầu phát triển trong nhiều thập kỷ tới. Giáo sư Sing Tien Foo của Đại học Quốc gia Singapore cho rằng các kế hoạch mới cho thấy định hướng chuẩn bị nguồn cung đất cho khoảng 50 năm tiếp theo, qua đó tạo thêm dư địa cho việc điều chỉnh chính sách sử dụng đất.

Theo ông, một quỹ đất lớn hơn sẽ giúp Singapore có thêm sự linh hoạt trong việc phân bổ không gian giữa công nghiệp, nhà ở, hạ tầng và các nhu cầu phát triển khác.

Tuy nhiên, mở rộng lãnh thổ bằng lấn biển cũng đặt ra không ít thách thức. Một trong những vấn đề lớn là nguồn cung cát với khối lượng rất lớn phục vụ xây dựng. Một số quốc gia láng giềng như Indonesia ưu tiên nhu cầu trong nước và hạn chế xuất khẩu, buộc Singapore phải mở rộng phạm vi tìm kiếm nguồn nguyên liệu, kéo theo áp lực về chi phí.

Xem thêm: Vĩnh Long mở hướng hợp tác với Singapore phát triển khu công nghiệp nông nghiệp công nghệ cao

Bên cạnh bài toán kinh tế, tác động môi trường của các dự án lấn biển cũng ngày càng được chú ý. Khi quan điểm của xã hội Singapore trở nên đa dạng hơn, những dự án phát triển quy mô lớn đang được yêu cầu phải xem xét kỹ hơn ảnh hưởng tới hệ sinh thái và môi trường ven biển.

Vì vậy, các kế hoạch lấn biển mới của Singapore không chỉ phản ánh nhu cầu mở rộng không gian cho công nghiệp, năng lượng và đô thị, mà còn cho thấy bài toán dài hạn của quốc gia này: tạo thêm dư địa cho tăng trưởng trong khi vẫn phải cân bằng giữa nhu cầu phát triển và yêu cầu bảo vệ môi trường.

Lược dịch từ Nikkei.