Ngày 22/10/2026, Bộ Tài nguyên Thiên nhiên và Bền vững Môi trường Malaysia xác nhận với Bloomberg rằng Cục Khoáng sản và Khoa học Địa chất nước này đã phê duyệt một hồ sơ xin xuất khẩu đất hiếm thô phục vụ mục đích nghiên cứu và phát triển. Đây là trường hợp đầu tiên được cấp phép theo quy định xuất khẩu mới của Malaysia.

​Oxit là một trong những loại đất hiếm ở Malaysia. Ảnh: Bloomberg

Đầu tháng 10/2026, Malaysia ban hành hướng dẫn mới cho phép xuất khẩu đất hiếm chưa qua chế biến trong một số trường hợp nhất định, qua đó nới lỏng lệnh tạm dừng xuất khẩu được áp dụng từ năm 2024. Theo quy định sửa đổi, đất hiếm thô được phép xuất khẩu để phục vụ nghiên cứu, phát triển hoặc chế biến nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện quản lý.

Xem thêm: Indonesia dự kiến ký loạt thỏa thuận thương mại trị giá 13,2 tỷ USD

Đại diện bộ cho biết các doanh nghiệp đáp ứng điều kiện, bao gồm cả doanh nghiệp nước ngoài, đều có thể nộp hồ sơ xin cấp phép theo hướng dẫn mới, với điều kiện tuân thủ các yêu cầu pháp lý liên quan.

Cơ quan này nhấn mạnh mục tiêu của chính sách không nằm ở số lượng giấy phép được phê duyệt, mà tập trung vào chất lượng đầu tư, khả năng chuyển giao công nghệ và tạo ra giá trị kinh tế lâu dài.

Đất hiếm là nhóm nguyên liệu quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp công nghệ cao, từ sản xuất thiết bị điện tử đến các ứng dụng quốc phòng. Hiện Trung Quốc giữ vai trò chi phối trong hoạt động khai thác và chế biến đất hiếm toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia, bao gồm Malaysia, đang đẩy mạnh phát triển năng lực sản xuất và chế biến nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc.

Malaysia hiện là nơi đặt cơ sở sản xuất của Lynas Rare Earths, doanh nghiệp Australia và là một trong hai nhà sản xuất đất hiếm lớn duy nhất ngoài Trung Quốc. Bên cạnh đó, các tập đoàn nội địa như Berjaya Corp cũng đang nghiên cứu cơ hội đầu tư vào lĩnh vực này.

Trong số các dự án được quan tâm, doanh nghiệp Carester SAS của Pháp có kế hoạch hợp tác với Malaco Mining Group của Malaysia để xây dựng nhà máy phân tách đất hiếm tại bang Perak, miền Bắc Malaysia. Ngoài ra, hơn một chục doanh nghiệp Mỹ cũng đang tìm kiếm cơ hội đầu tư trong ngành đất hiếm tại quốc gia Đông Nam Á này.

Việc cấp phép xuất khẩu theo cơ chế mới đánh dấu bước điều chỉnh trong chính sách quản lý tài nguyên đất hiếm của Malaysia, đồng thời thể hiện định hướng thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển năng lực chế biến trong nước.

Lược dịch từ Bloomberg

Xem thêm: Thị trường đất công nghiệp phía Nam 'tăng nhiệt' nhờ làn sóng FDI công nghệ cao

​