Trong 9 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) trên địa bàn thành phố Hải Phòng đạt mức tăng trưởng ấn tượng 15,14%, trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo bứt phá với mức tăng 15,36%. Sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển ước đạt 156,3 triệu tấn (tăng 11,8%) và kim ngạch xuất nhập khẩu chạm mốc 43,72 tỷ USD (tăng 12,3%). Sự gia tăng nhanh chóng về quy mô kinh tế đặt ra bài toán cấp thiết cho chính quyền trong việc tối ưu hóa hạ tầng giao thông và tăng cường kết nối liên thông giữa các nhà máy, hệ thống Khu công nghiệp nội địa với hạ tầng cảng biển và chuỗi vận tải logistics.

Nhìn nhận về đà tăng trưởng của địa phương, Tiến sĩ Bùi Nguyễn Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đánh giá thành phố cần đặc biệt ưu tiên xây dựng các nền tảng dữ liệu số có sức lan tỏa rộng cho cảng biển, logistics và công nghiệp hỗ trợ. Việc tập trung nguồn lực tháo gỡ các khâu xung yếu sẽ giúp Hải Phòng tránh được tình trạng đầu tư vào các hệ thống dữ liệu phát triển rời rạc, thiếu tính kết nối liên thông và gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Dù đóng vai trò trụ cột, chi phí logistics hiện vẫn chiếm tới 16 - 17% GRDP thành phố do dữ liệu vận hành bị phân tán giữa các đơn vị quản lý cảng, hãng tàu và doanh nghiệp vận tải. Sự thiếu vắng một cơ sở dữ liệu chuẩn hóa theo thời gian thực đã tạo ra rào cản lớn cho công tác điều phối phương tiện và phân bổ bãi container. Để tháo gỡ điểm nghẽn này, các chuyên gia khuyến nghị Hải Phòng sớm hoàn thiện và đưa vào vận hành Sàn giao dịch dữ liệu logistics tập trung tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm phân tích luồng hàng và tối ưu hóa thời gian thông quan.

Xem thêm: Hải Phòng đấu giá hơn 12,4ha đất thuê tại KCN Đình Vũ, khởi điểm gần 302 tỷ đồng

Mô hình chuyển đổi số thực tiễn tại Cảng Container quốc tế Hateco Hải Phòng với hệ thống điều hành kết hợp mạng 5G dùng riêng và cổng tự động OCR đã giúp 100% xe tải hoàn thành thủ tục dưới 14 phút. Tuy nhiên, đối với nhiều đơn vị như Công ty CP Cảng Hải Phòng, bài toán nâng cấp hạ tầng số và chuyển đổi xanh (như cẩu E-RTG chạy điện,cấp điện bờ) vẫn gặp rào cản lớn về vốn và sự chưa đồng bộ của lưới điện khu vực. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên để kết nối toàn bộ dữ liệu chuỗi cung ứng và nâng cấp hạ tầng năng lượng tại các Khu công nghiệp ven bờ.

Ở khía cạnh sản xuất, Hải Phòng đang đẩy mạnh triển khai dự án Bản đồ số chuỗi cung ứng và cơ sở dữ liệu năng lực nhà cung cấp nhằm công khai tiêu chuẩn kỹ thuật, công nghệ của doanh nghiệp nội địa, giúp khối FDI dễ dàng tìm kiếm đối tác theo Quyết định số 2843 của UBND thành phố về phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2035.Đồng thời, thành phố cũng tích hợp bản đồ số cho các khu kinh tế, Khu công nghiệp và Khu thương mại tự do thế hệ mới (quy mô 6.292 ha), cung cấp minh bạch dữ liệu về quỹ đất sạch, hạ tầng kỹ thuật và nguồn lao động để hỗ trợ nhà đầu tư quốc tế khảo sát địa điểm nhanh chóng.

Nhấn mạnh về chiến lược phát triển, ông Bùi Xuân Tuấn - Chủ tịch Hội Điện tử và Tin học thành phố Hải Phòng khẳng định ba trụ cột dữ liệu trọng tâm cần tập trung gồm: dữ liệu tích hợp cảng - logistics, dữ liệu dự báo tăng trưởng GRDP và dữ liệu phát triển công nghiệp hỗ trợ cho các ngành mũi nhọn như điện tử, bán dẫn, đóng tàu. Trong kịch bản quý IV/2026, thành phố quyết tâm đạt mức tăng 15,39% để bảo đảm đà tăng GRDP cả năm đạt trên 13%. Việc kết nối dữ liệu kinh tế qua Trung tâm điều hành thông minh (IOC) và ứng dụng Smart Hải Phòng sẽ giúp chính quyền nhận diện, tháo gỡ vướng mắc dự án, hướng tới mô hình đô thị thông minh và phát triển kinh tế số bền vững.

Bên cạnh các giải pháp hạ tầng phi vật lý, việc xây dựng hành lang pháp lý minh bạch cho các giao dịch dữ liệu logistics và công nghiệp hỗ trợ cũng được xác định là then chốt. Nền tảng chia sẻ dữ liệu không chỉ dừng lại ở quy mô địa phương mà cần mở rộng kết nối liên vùng với các trung tâm công nghiệp lân cận thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Việc liên thông dữ liệu luồng hàng hóa và năng lực sản xuất giữa Hải Phòng với các địa phương xuất khẩu lớn sẽ giảm thiểu chi phí vỏ container rỗng, tối ưu hóa cung đường vận chuyển hai chiều và tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội cho toàn vùng.

Cuối cùng, sự hợp tác công - tư (PPP) trong phát triển hạ tầng số sẽ tạo đòn bẩy thu hút dòng vốn xã hội hóa cho các dự án công nghệ logistics tiên tiến. Việc chủ động cập nhật cơ sở dữ liệu về nhu cầu linh phụ kiện của các tập đoàn sản xuất toàn cầu sẽ hỗ trợ cơ quan quản lý đưa ra chính sách ưu đãi đầu tư trúng và đúng đối tượng. Đây chính là tiền đề quan trọng giúp Hải Phòng củng cố vị thế là trung tâm logistics hiện đại, đồng thời nâng cao giá trị gia tăng cho các chuỗi sản xuất đang vận hành tại hệ thống các Khu công nghiệp trên toàn địa bàn.

Xem thêm: Hải Phòng cần nguồn nhân lực ‘khổng lồ’, gần 400.000 lao động cho các Khu công nghiệp