Chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu tàu

Ngành chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực cho tăng trưởng công nghiệp từ đầu năm đến nay (nguồn: vtv.vn)

Sản xuất công nghiệp đang cho thấy sự phục hồi rõ nét khi hoạt động sản xuất tiếp tục mở rộng trong tháng 8. Theo số liệu của Cục Thống kê, chỉ số sản xuất công nghiệp IIP tháng 8/2026 tăng 1,5% so với tháng trước và tăng 14,4% so với cùng kỳ. Tính chung 8 tháng, chỉ số này tăng 11,9%, mức tăng cao nhất trong nhiều năm.

Điểm đáng chú ý là đà tăng không tập trung ở một vài khu vực mà được ghi nhận tại toàn bộ 34 tỉnh, thành phố. Hà Tĩnh dẫn đầu với mức tăng 38,9%, tiếp đến là Ninh Bình 25,7% và Thái Nguyên 22,2%. Kết quả này cho thấy sản xuất công nghiệp đang có sự lan tỏa rộng hơn giữa các trung tâm sản xuất trên cả nước.

Trong cơ cấu ngành, chế biến, chế tạo tiếp tục là lực kéo chính khi tăng 12,5% trong 8 tháng. Sản xuất và phân phối điện tăng 10,1%, khai khoáng tăng 8,1%, còn cung cấp nước, quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 9,4%.

Nhiều ngành sản xuất ghi nhận mức tăng hai con số. Sản xuất kim loại tăng 22,4%, đồ uống tăng 16,4%, xe có động cơ tăng 15,9%, thiết bị điện tăng 14,6%; sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 13,9%. Những con số này cho thấy đà phục hồi đang xuất hiện ở cả nhóm ngành phục vụ sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu.

Không chỉ thể hiện qua sản lượng, tín hiệu cải thiện còn được phản ánh từ hoạt động đơn hàng. PMI ngành sản xuất Việt Nam tháng 8 đạt 53,3 điểm, tăng từ 52,9 điểm của tháng trước và duy trì trên ngưỡng 50 điểm tháng thứ 14 liên tiếp. 

Xem thêm: Mô hình Khu công nghiệp Việt Nam chuyển dịch chiến lược từ mở rộng quỹ đất sang nâng cao chất lượng và chuỗi giá trị

Đà tăng của công nghiệp cũng diễn ra trong bối cảnh các động lực khác như xuất khẩu và dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục hỗ trợ sản xuất. Trong 8 tháng, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt hơn 40,6 tỷ USD, tăng mạnh so với cùng kỳ, trong đó các dự án mới tập trung đáng kể vào lĩnh vực công nghiệp.

Đơn hàng thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư, nâng sức cạnh tranh

Ảnh minh họa

Ở cấp doanh nghiệp, sự cải thiện của đơn hàng đang tạo ra một vòng quay tích cực: thị trường phục hồi giúp sản lượng tăng, từ đó thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư thêm vào máy móc, công nghệ và tự động hóa để nâng công suất.

Tại TP Hồ Chí Minh, IIP 8 tháng tăng 10,8% so với cùng kỳ. Bốn ngành công nghiệp trọng điểm gồm cơ khí, điện tử, hóa dược và lương thực - thực phẩm tăng 11,7%, cao hơn tốc độ tăng chung của toàn ngành. Đây là cơ sở quan trọng để thành phố duy trì động lực sản xuất trong những tháng cuối năm, trong bối cảnh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên.

Từ thực tế sản xuất, nhiều doanh nghiệp đang chuyển trọng tâm từ việc đơn thuần mở rộng sản lượng sang nâng chất lượng và hiệu quả. Đầu tư thiết bị, cơ giới hóa, tự động hóa và cải tiến quy trình trở thành giải pháp để giảm giá thành, tăng năng suất và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường xuất khẩu.

Khi các doanh nghiệp FDI mở rộng hoạt động, nhu cầu về linh kiện, khuôn mẫu, chi tiết cơ khí, thiết bị và các dịch vụ công nghiệp phụ trợ cũng tăng lên. Nếu nâng được năng lực công nghệ và tiêu chuẩn sản xuất, doanh nghiệp Việt có thể tận dụng tốt hơn nguồn đơn hàng ngay tại thị trường trong nước.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc lớn của nhiều ngành xuất khẩu vào khu vực FDI vẫn là vấn đề cần được giải quyết. Tăng trưởng công nghiệp bền vững không chỉ nằm ở việc thu hút thêm các dự án quy mô lớn mà còn ở khả năng hình thành mạng lưới doanh nghiệp nội địa đủ năng lực cung ứng cho các tập đoàn toàn cầu.

Xem thêm: Hơn 7 tỷ USD vốn FDI sản xuất mới đổ vào các dự án nhà xưởng

Vì vậy, giai đoạn cuối năm sẽ là thời điểm quan trọng để doanh nghiệp tiếp tục củng cố đơn hàng, đầu tư công nghệ và nâng cao năng suất. Với nền sản xuất đang duy trì tốc độ tăng cao, cùng sự cải thiện của nhu cầu và hoạt động đầu tư, công nghiệp được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò "đầu kéo" của nền kinh tế trong những tháng còn lại của năm 2026.

Nếu duy trì được đà tăng hiện nay, khu vực công nghiệp không chỉ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tới logistics, thương mại, dịch vụ, việc làm và tiêu dùng.