​Hệ thống Khu công nghiệp Việt Nam hiện ghi nhận khoảng 447 Khu công nghiệp với tổng diện tích đất tự nhiên đạt khoảng 134.600 ha, trong đó quy mô đất công nghiệp có thể cho thuê đạt hơn 93.000 ha. Thống kê tại 407 Khu công nghiệp chi tiết cho thấy có 292 Khu công nghiệp đã đi vào hoạt động và 115 Khu công nghiệp đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng hoặc xây dựng cơ bản. 

Đối với các Khu công nghiệp đang vận hành, diện tích đất công nghiệp đạt khoảng 62.991 ha với hơn 45.323 ha đã được lấp đầy, đưa tỷ lệ lấp đầy trung bình toàn quốc lên mức 72% (riêng khu vực miền Bắc đạt khoảng 86% vào năm 2025). Mặc dù dư địa quỹ đất vẫn còn, song các mặt bằng sở hữu vị trí kết nối thuận lợi, hạ tầng đồng bộ và sẵn sàng tiếp nhận dự án công nghệ cao đang trở nên ngày càng đắt giá.

Xem thêm: Hơn 25.500 tỷ đồng rót vào 7 khu công nghiệp mới tại thành phố Cảng lớn nhất miền Bắc

Trước sự thay đổi của dòng vốn FDI thế hệ mới - đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, điện tử, công nghệ cao và thiết bị - yêu cầu của nhà đầu tư đã vượt khỏi phạm vi mặt bằng thô, chuyển sang đòi hỏi khắt khe về nguồn điện ổn định, xử lý chất thải chuẩn hóa, hạ tầng số, logistics và nguồn nhân lực kỹ thuật. Sự chuyển dịch này tạo ra sự phân hóa rõ nét giữa các địa phương: những trung tâm công nghiệp lớn như Bắc Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Hà Nội, Đồng Nai, TP. Hồ Chí Minh... tập trung cạnh tranh bằng chất lượng và giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị diện tích; trong khi các khu vực còn quỹ đất lớn bắt buộc phải nâng cấp đồng bộ hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ để tăng khả năng đón vốn.

Xu hướng trên đang thúc đẩy mạnh mẽ mô hình Khu công nghiệp sinh thái, Khu công nghiệp thông minh, Khu công nghiệp công nghệ cao gắn với phát triển đô thị - dịch vụ. Nhằm cụ thể hóa định hướng này, nhiều dự án quy mô lớn đã được triển khai như: Tổ hợp Khu công nghiệp Thịnh Minh (Phú Thọ) quy mô gần 420 ha kết hợp Cụm công nghiệp, đô thị sinh thái và nhà ở xã hội (vốn đầu tư gần 7.600 tỷ đồng); Khu Công nghệ cao tỉnh Hưng Yên quy mô 496,1 ha chuyên sâu cho R&D, sản xuất thử nghiệm và chuyển giao công nghệ; cùng dự án mở rộng Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh thêm gần 195 ha.

Trong giai đoạn chiến lược 2026 - 2030 với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10%/năm trở lên, Khu công nghiệp không còn đóng vai trò thuần túy là nơi cung cấp mặt bằng sản xuất, mà được định vị là bộ phận cấu thành của chính sách công nghiệp quốc gia. Tiêu chuẩn đánh giá một Khu công nghiệp thế hệ mới chuyển trọng tâm từ tỷ lệ lấp đầy sang khả năng hình thành hệ sinh thái sản xuất hoàn chỉnh, tăng cường tính liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giữ lại nhiều giá trị hơn cho nền kinh tế Việt Nam.

Xem thêm: Hải Phòng chuẩn bị đầu tư 7 Khu công nghiệp quy mô hơn 1.600 ha