Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM (HEPZA) đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố quy định bộ tiêu chí Khu công nghiệp, Cụm công nghiệp sinh thái, cùng lộ trình và các cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi cho các Khu, Cụm công nghiệp đang hoạt động trên địa bàn. Việc xây dựng và ban hành bộ tiêu chí này được xem là bước đi mang tính nền tảng nhằm hiện thực hóa mục tiêu định hình mô hình sản xuất xanh, giảm thiểu tác động môi trường và nâng cao lợi thế cạnh tranh của thành phố trong việc thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Trong dự thảo, cơ quan quản lý đưa ra nhiều quy định định lượng cụ thể đối với các Khu công nghiệp sinh thái. Tiêu biểu là yêu cầu bắt buộc tối thiểu 10% tổng nhu cầu điện năng tiêu thụ hằng năm của các doanh nghiệp trong khu phải được đáp ứng hoàn toàn từ các nguồn năng lượng tái tạo. Doanh nghiệp có thể linh hoạt huy động nguồn năng lượng sạch này từ hệ thống điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ, hoặc thông qua cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) từ các đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và các nguồn hợp pháp khác. 

Xem thêm: TP.HCM giao và cho thuê hơn 708 ha đất cho Thadico và Becamex phát triển Khu công nghiệp và đô thị

Đồng thời, dự thảo cũng nâng tỷ lệ doanh nghiệp áp dụng các giải pháp sử dụng hiệu quả tài nguyên, sản xuất sạch hơn và kinh tế tuần hoàn từ mức 20% lên 25%. Cụ thể, một Khu công nghiệp muốn đạt chuẩn sinh thái phải có ít nhất 10% số doanh nghiệp được chứng nhận là doanh nghiệp sinh thái, hoặc tối thiểu 25% doanh nghiệp triển khai thực tế các giải pháp tiết kiệm nguyên nhiên liệu, vật liệu, nước, năng lượng, hóa chất và giảm phát thải trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Về khía cạnh liên kết và quy hoạch hạ tầng, dự thảo bắt buộc mỗi Khu công nghiệp sinh thái phải hình thành và duy trì ít nhất một hoạt động thuộc đầy đủ các hình thức cộng sinh công nghiệp, bao gồm: trao đổi yếu tố đầu vào - đầu ra giữa các nhà máy; sử dụng chung hạ tầng kỹ thuật; và sử dụng chung hạ tầng dịch vụ. Đối với những Khu công nghiệp thành lập mới theo định hướng sinh thái, tổng diện tích đất quy hoạch dành cho cây xanh, giao thông, các khu kỹ thuật và hạ tầng xã hội dùng chung phải đạt tỷ lệ tối thiểu 28% tổng diện tích toàn khu. Trong đó, diện tích đất cây xanh phải bảo đảm tối thiểu 12% và diện tích đất dành cho hạ tầng xã hội dùng chung chiếm ít nhất 2%.

Đáng chú ý, dự thảo Nghị quyết lần này đã tiên phong đưa ra bộ tiêu chí riêng dành cho Cụm công nghiệp sinh thái – một phân khúc vốn chưa được các quy định pháp luật hiện hành hướng dẫn cụ thể. Theo đó, đối với các Cụm công nghiệp thành lập mới theo hướng sinh thái, tổng diện tích đất dành cho cây xanh, giao thông và các khu kỹ thuật dùng chung phải đạt ít nhất 23%, trong đó riêng quỹ đất cây xanh phải chiếm tối thiểu 12%. Các Cụm công nghiệp này cũng phải có ít nhất một hoạt động cộng sinh công nghiệp, cùng tỷ lệ tối thiểu 5% doanh nghiệp đạt chuẩn doanh nghiệp sinh thái hoặc ít nhất 15% doanh nghiệp chủ động áp dụng các giải pháp tiết kiệm tài nguyên, sản xuất sạch hơn và kinh tế tuần hoàn.

Theo số liệu thống kê, TP.HCM hiện có 105 khu chế xuất, Khu công nghiệp nằm trong quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt (trong đó có 58 khu đang hoạt động) cùng 26 Cụm công nghiệp hiện hữu. Để tạo lộ trình chuyển đổi bài bản, dự thảo Nghị quyết đặt ra các mốc mục tiêu cụ thể: đến năm 2030, thành phố phấn đấu có tối thiểu 6 Khu công nghiệp và 2 Cụm công nghiệp đạt tiêu chí chứng nhận sinh thái; đến năm 2045, mục tiêu này sẽ được mở rộng lên tối thiểu 10 Khu công nghiệp và 4 Cụm công nghiệp, góp phần đặt móng cho sự phát triển bền vững của nền công nghiệp thành phố.

Xem thêm: Đầu tư hơn 9.700 tỷ đồng xây dựng Khu công nghiệp Vĩnh Lập 1 tại TP.HCM