Trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo, Mỹ và Trung Quốc đang giữ vai trò dẫn đầu về phát triển các mô hình AI tạo sinh. Nhật Bản lựa chọn một hướng đi khác khi muốn tận dụng thế mạnh lâu năm trong lĩnh vực sản xuất, máy móc và robot để tạo lợi thế trong AI vật lý.

Theo kế hoạch, chính phủ Nhật Bản sẽ phối hợp với các nhà sản xuất máy móc hàng đầu xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu phục vụ học máy. Mỗi thiết bị công nghiệp sẽ được cấp một mã định danh riêng, cho phép tập hợp và chuẩn hóa thông tin từ máy móc của nhiều nhà sản xuất khác nhau.

Tokyo đặt mục tiêu đưa quy mô ngành công nghiệp robot AI lên 20 nghìn tỷ yên, tương đương khoảng 127 tỷ USD, đồng thời chiếm hơn 30% thị phần toàn cầu vào năm 2040. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Nhật Bản muốn biến lượng dữ liệu lớn được tạo ra trong các nhà máy thành nguồn đầu vào cho quá trình huấn luyện AI.

Các nhà sản xuất robot công nghiệp như Yaskawa Electric sẽ được hưởng lợi từ nỗ lực phát triển trí tuệ nhân tạo vật lý của Nhật Bản (nguồn: Nikkei)

1.600 thiết bị công nghiệp tham gia giai đoạn đầu

Trong năm nay, DMG Mori - Nhà sản xuất máy công cụ lớn thứ hai thế giới và Komatsu - công ty sản xuất máy ép công nghiệp và máy công cụ sẽ phối hợp với Viện Khoa học và Công nghệ Công nghiệp Tiên tiến Quốc gia Nhật Bản (AIST) để thu thập dữ liệu từ robot công nghiệp và máy công cụ, trong đó có thông tin về trạng thái vận hành của thiết bị.

Hai doanh nghiệp dự kiến mời hơn 100 khách hàng tham gia dự án. Khoảng 1.600 thiết bị công nghiệp đang hoạt động tại các nhà máy sẽ được gán mã định danh duy nhất, sau đó dữ liệu được thu thập thông qua những hệ thống hiện có của DMG Mori và Komatsu.

AIST, cơ quan trực thuộc Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, sẽ giám sát quá trình chuẩn hóa định dạng và quản lý thông tin. Dữ liệu cũng được phân loại theo từng nhóm máy móc để phục vụ quá trình tổng hợp và phân tích.

Xem thêm: Nắng nóng kỷ lục tại Đức mở cơ hội lớn cho các hãng điều hòa châu Á

Khác với những chương trình hợp tác công - tư trước đây nhằm khai thác Big Data, mô hình mới sử dụng mã định danh riêng cho từng thiết bị của nhiều nhà sản xuất. Nhờ đó, dữ liệu từ những robot hoặc máy móc có chức năng tương đồng nhưng được sản xuất bởi các doanh nghiệp khác nhau có thể được tập hợp trong cùng hệ thống, hỗ trợ phân tích hiệu quả hơn.

Dữ liệu công nghiệp trở thành nền tảng phát triển robot AI

Các dữ liệu sản xuất sau khi thu thập sẽ được ẩn danh hóa trước khi hình thành các bộ dữ liệu phục vụ phát triển AI. Do lo ngại nguy cơ rò rỉ công nghệ ra nước ngoài, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản dự kiến trong giai đoạn hiện tại chỉ cho phép sử dụng nguồn dữ liệu này cho hoạt động phát triển AI trong nước.

Nguồn dữ liệu quy mô lớn từ môi trường sản xuất thực tế được kỳ vọng sẽ hỗ trợ quá trình phát triển AI vật lý, đặc biệt đối với các hệ thống robot có khả năng nhận biết và tương tác với môi trường.

Những nhà sản xuất robot công nghiệp như Fanuc và Yaskawa Electric có thể hưởng lợi khi các công nghệ AI vật lý được phát triển trên nền tảng dữ liệu này. Việc hình thành các robot AI có khả năng cạnh tranh quốc tế cao hơn cũng được kỳ vọng tạo thêm động lực cho xuất khẩu của Nhật Bản.

Song song với việc xây dựng hạ tầng dữ liệu, các doanh nghiệp Nhật Bản cũng đang tăng cường đầu tư vào AI vật lý. Tháng 7, một liên danh do SoftBank Corp dẫn đầu, cùng Tập đoàn công nghệ Nhật Bản NEC, Honda Motor và Sony Group, đã thành lập Noetra - liên doanh tập trung phát triển các mô hình AI vật lý.

Xem thêm: Xuất nhập khẩu Việt Nam lập kỷ lục, lên đến 770 tỷ USD nhờ làn sóng AI

Các bộ dữ liệu được hình thành từ chương trình thu thập dữ liệu máy móc công nghiệp dự kiến sẽ được cung cấp cho những nhà phát triển AI trong nước như Noetra. Qua đó, Nhật Bản muốn kết nối thế mạnh của ngành sản xuất với năng lực phát triển AI, tạo nền tảng cho một thế hệ robot thông minh mang tính cạnh tranh cao hơn trên thị trường toàn cầu.

Lược dịch từ Nikkei.