Khu phi thuế quan và Logistics - Công nghiệp Lạch Huyện, còn được biết đến với tên gọi Khu công nghiệp và Khu phi thuế quan Xuân Cầu, là dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng công nghiệp, logistics tại Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải, thành phố Hải Phòng. Dự án được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư theo Quyết định số 535/QĐ-TTg ngày 01/04/2021, với nhà đầu tư thực hiện là Công ty Cổ phần Đầu tư Xuân Cầu – Lạch Huyện.

Diện tích quy hoạch dự án. Nguồn: CĐT

Với tổng diện tích quy hoạch 752ha, Xuân Cầu được định hướng phát triển thành tổ hợp đa chức năng, kết hợp giữa sản xuất công nghiệp, dịch vụ kho bãi và logistics. Trong cơ cấu sử dụng đất, khu sản xuất công nghiệp chiếm khoảng 369ha, khu dịch vụ kho bãi – logistics chiếm 173ha; phần diện tích còn lại dành cho hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật, cây xanh, thương mại dịch vụ và các công trình phụ trợ.

Điểm đáng chú ý trong quy hoạch là sự kết hợp giữa không gian sản xuất và dịch vụ hậu cần cảng biển. Thay vì phát triển theo mô hình khu công nghiệp đơn thuần, dự án hướng đến hình thành một hệ sinh thái có khả năng kết nối các hoạt động sản xuất, lưu kho, phân phối và xuất nhập khẩu trong cùng một khu vực. Cách tổ chức này tạo điều kiện để doanh nghiệp rút ngắn khoảng cách giữa nhà máy và cảng biển, tối ưu hoạt động vận chuyển hàng hóa, đồng thời nâng cao khả năng phối hợp giữa các khâu trong chuỗi cung ứng.

Vị trí chiến lược: Lợi thế trực tiếp từ hệ sinh thái cảng biển Lạch Huyện

Vị trí cửa ngõ của dự án. Nguồn: CĐT

Trong phát triển công nghiệp và logistics, vị trí không chỉ quyết định khả năng tiếp cận thị trường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận tải, thời gian giao nhận và hiệu quả vận hành của doanh nghiệp. Đây cũng là lợi thế nổi bật của Khu phi thuế quan và Logistics - Công nghiệp Lạch Huyện khi dự án nằm trong Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, ngay khu vực cảng nước sâu Lạch Huyện và có chiều dài tiếp giáp cảng theo thông tin giới thiệu khoảng 6 km.

Cảng Lạch Huyện giữ vai trò cửa ngõ giao thương đường biển quan trọng của khu vực phía Bắc, có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lớn và kết nối với các tuyến vận tải biển quốc tế. Việc phát triển khu công nghiệp và khu phi thuế quan ngay phía sau cảng tạo điều kiện hình thành mô hình công nghiệp gắn với cảng biển (port-centric industrial development). Theo đó, hoạt động sản xuất có thể được tổ chức gần các đầu mối tiếp nhận, lưu trữ và phân phối hàng hóa, giúp doanh nghiệp có thêm phương án tối ưu chi phí logistics, giảm sự phụ thuộc vào các trung tâm trung chuyển nằm xa cảng và cải thiện khả năng đáp ứng đơn hàng quốc tế.

Lợi thế này đặc biệt có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị công nghiệp, vật liệu mới và hàng hóa xuất khẩu - những lĩnh vực thường xuyên phát sinh nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu, máy móc và vận chuyển thành phẩm với khối lượng lớn. Khi khoảng cách giữa nhà máy và cảng biển được rút ngắn, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong tổ chức vận tải, quản lý tồn kho và điều phối hoạt động giao nhận.

Không chỉ có lợi thế về đường biển, Xuân Cầu còn nằm trong mạng lưới giao thông liên vùng của Hải Phòng với các trung tâm sản xuất và tiêu thụ hàng hóa lớn tại miền Bắc. Thông qua cầu Tân Vũ - Lạch Huyện và hệ thống đường cao tốc, dự án có khả năng kết nối với Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương cùng nhiều địa phương thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Đây là điều kiện thuận lợi để luân chuyển nguyên liệu, linh kiện và thành phẩm giữa các khu công nghiệp, nhà máy và đầu mối phân phối.

Bên cạnh đó, dự án có khả năng tiếp cận hệ thống đường thủy nội địa, mạng lưới đường sắt theo định hướng phát triển của khu vực và các đầu mối hàng không như Sân bay quốc tế Cát Bi, Nội Bài. Theo thông tin giới thiệu dự án, Xuân Cầu cách nhà máy VinFast khoảng 5km; Sân bay quốc tế Cát Bi khoảng 25km, trung tâm thành phố Hải Phòng khoảng 27km, Hà Nội khoảng 105-130km và Sân bay quốc tế Nội Bài khoảng 150km. Những kết nối này góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận thị trường, đồng thời tạo thêm lựa chọn tổ chức chuỗi cung ứng cho các nhà đầu tư.

Nhìn tổng thể, lợi thế của Xuân Cầu không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận một cảng biển lớn mà còn ở vị trí trong mạng lưới liên kết giữa Hải Phòng với các trung tâm công nghiệp, logistics và tiêu dùng của miền Bắc.

Xem thêm: TP Cảng lớn nhất miền Bắc dồn sức gỡ vướng để sớm khởi công 3 Khu công nghiệp trọng điểm 12.000 tỷ đồng

Tiềm năng đầu tư: Những động lực thúc đẩy giá trị phát triển của Xuân Cầu

Bản đồ quy hoạch chung dự án. Nguồn: CĐT

 Hưởng lợi từ chiến lược phát triển cảng biển và logistics Hải Phòng

Hải Phòng giữ vai trò là một trong những đầu mối giao thương quan trọng của miền Bắc, với hệ thống cảng biển, khu kinh tế, khu công nghiệp và mạng lưới giao thông liên vùng. Trong đó, Lạch Huyện được xác định là cửa ngõ cảng biển quốc tế quan trọng, góp phần nâng cao năng lực tiếp nhận hàng hóa xuất nhập khẩu và mở rộng kết nối trực tiếp với các tuyến vận tải biển quốc tế.

Khi năng lực khai thác cảng được mở rộng, nhu cầu về kho bãi, dịch vụ hậu cần, vận tải, phân phối và các hoạt động hỗ trợ chuỗi cung ứng cũng có cơ sở gia tăng. Với vị trí tiếp giáp trực tiếp khu vực cảng, Xuân Cầu có điều kiện tiếp cận dòng nhu cầu này. Đây là lợi thế mang tính dài hạn, đặc biệt khi hoạt động logistics ngày càng trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược lựa chọn địa điểm của doanh nghiệp FDI.

Không chỉ tạo thuận lợi cho hoạt động vận chuyển hàng hóa, sự phát triển của hệ thống cảng biển còn có thể thúc đẩy nhu cầu về dịch vụ lưu kho, phân loại, đóng gói, phân phối và các hoạt động hỗ trợ xuất nhập khẩu. Điều này mở ra dư địa phát triển cho những khu công nghiệp có khả năng kết hợp sản xuất với dịch vụ hậu cần cảng như Xuân Cầu.

Đón đầu xu hướng phát triển Khu thương mại tự do Hải Phòng

Một trong những yếu tố đáng chú ý đối với triển vọng của dự án là định hướng phát triển Khu thương mại tự do Hải Phòng. Khu thương mại tự do được định hướng phát triển các chức năng sản xuất, cảng và hậu cần cảng, trung tâm logistics, thương mại – dịch vụ cùng những hoạt động kinh tế liên quan. Đây là bước đi quan trọng trong chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh của Hải Phòng, hướng đến thu hút các hoạt động sản xuất, thương mại và logistics có giá trị gia tăng cao.

Đối với Xuân Cầu, sự phát triển của hệ sinh thái khu thương mại tự do tại thành phố có thể tạo thêm động lực về kết nối hạ tầng, nhu cầu dịch vụ và thu hút nhà đầu tư. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ dự án Khu công nghiệp và Khu phi thuế quan Xuân Cầu với toàn bộ Khu thương mại tự do Hải Phòng. Việc một dự án nằm trong khu vực kinh tế có định hướng phát triển thương mại tự do không đồng nghĩa toàn bộ dự án tự động được áp dụng mọi cơ chế ưu đãi đặc thù. Phạm vi áp dụng phải căn cứ vào ranh giới, quyết định thành lập, quy chế hoạt động và các quy định pháp luật liên quan.

Phối cảnh dự án. Nguồn: CĐT

Khả năng thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao

Xu hướng dịch chuyển và tái cấu trúc chuỗi cung ứng đang đặt ra yêu cầu mới đối với địa điểm đầu tư công nghiệp. Ngoài chi phí thuê đất, nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến khả năng kết nối cảng biển, độ ổn định của hạ tầng, nguồn nhân lực, dịch vụ logistics và mức độ thuận lợi của thủ tục hành chính.

Với quy mô 752ha cùng định hướng thu hút các ngành điện tử, bán dẫn, thiết bị năng lượng và công nghiệp phụ trợ, Xuân Cầu có cơ sở để tiếp cận nhóm nhà đầu tư sản xuất hướng đến thị trường quốc tế. Đặc biệt, mô hình kết hợp khu công nghiệp và khu phi thuế quan có thể tạo thêm lựa chọn tổ chức hoạt động xuất nhập khẩu, lưu kho và phân phối hàng hóa cho các doanh nghiệp có chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Nếu hạ tầng được triển khai đồng bộ và các điều kiện vận hành được hoàn thiện, dự án có thể góp phần nâng cao sức hấp dẫn của Hải Phòng đối với dòng vốn FDI có yêu cầu cao về logistics và kết nối quốc tế. Dù vậy, khả năng thu hút vốn thực tế vẫn phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện hạ tầng, chính sách khai thác, chất lượng dịch vụ và khả năng đáp ứng các yêu cầu cụ thể của từng nhà đầu tư.

Dư địa hình thành chuỗi giá trị công nghiệp – logistics tích hợp

Điểm khác biệt trong định hướng phát triển của Xuân Cầu nằm ở khả năng kết nối ba cấu phần: sản xuất công nghiệp, kho bãi – logistics và hoạt động xuất nhập khẩu. Khi các cấu phần này được vận hành đồng bộ, dự án có thể tạo ra hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp xuyên suốt quá trình nhập nguyên liệu, sản xuất, lưu trữ, phân phối và xuất khẩu.

Mô hình này không chỉ giúp giảm khoảng cách vận chuyển giữa nhà máy và các đầu mối cảng biển mà còn tạo điều kiện tối ưu hoạt động lưu kho, trung chuyển và phân phối hàng hóa. Đồng thời, sự tập trung của các doanh nghiệp sản xuất và logistics có thể thúc đẩy liên kết giữa các đơn vị trong cùng chuỗi cung ứng, mở rộng cơ hội phát triển dịch vụ hỗ trợ và gia tăng giá trị khai thác quỹ đất công nghiệp.

Về dài hạn, hiệu quả của dự án sẽ không chỉ được đánh giá qua diện tích đất công nghiệp được khai thác mà còn phụ thuộc vào mức độ hình thành các mối liên kết sản xuất, thương mại và logistics trong toàn khu vực.

Có thể thấy, lợi thế đáng chú ý nhất của Khu phi thuế quan và Logistics – Công nghiệp Lạch Huyện không đơn thuần nằm ở quy mô 752 ha, mà ở khả năng kết nối trực tiếp giữa sản xuất công nghiệp và hệ thống cảng biển quốc tế. Nếu được triển khai đồng bộ về hạ tầng, pháp lý và hoạt động thu hút đầu tư, dự án có tiềm năng trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái công nghiệp – logistics của Hải Phòng, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của chuỗi cung ứng miền Bắc.

Xem thêm: Quảng Trị đề xuất Đề án Khu thương mại tự do đa điểm với tổng vốn đầu tư tới 114.000 tỷ đồng