Toàn cảnh Khu công nghiệp Biên Hòa 1, phường Trấn Biên, TP Đồng Nai đang giải phóng mặt bằng (nguồn: Internet)

Sau hơn 60 năm hoạt động, Khu công nghiệp Biên Hòa 1 - khu công nghiệp lâu đời nhất Việt Nam đang bước vào giai đoạn cuối của quá trình chuyển đổi công năng khi gần 99% diện tích đất đã được thu hồi, mở đường cho việc hình thành khu đô thị, thương mại, dịch vụ và trung tâm hành chính mới của tỉnh Đồng Nai.

Sau nhiều năm triển khai, Đề án chuyển đổi công năng Khu công nghiệp (KCN) Biên Hòa 1 tại phường Trấn Biên, TP Đồng Nai đang đạt những bước tiến quan trọng. Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Đồng Nai, đến ngày 16/7, đề án đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và ban hành quyết định thu hồi đất đối với 66 doanh nghiệp với diện tích khoảng 235 ha, tương đương gần 99% tổng diện tích cần thu hồi.

Về tiến độ bàn giao mặt bằng, khu vực 1 chỉ còn một doanh nghiệp chưa bàn giao do đang tháo dỡ tài sản. Tại khu vực 2 còn hai doanh nghiệp trong quá trình tháo dỡ, trong khi khu vực 3 vẫn còn năm doanh nghiệp chưa hoàn tất việc bàn giao. Địa phương đang tiếp tục vận động các doanh nghiệp thực hiện đúng cam kết, đồng thời hoàn thiện các thủ tục xử lý theo quy định.

Xem thêm: Đồng Nai định hình trung tâm công nghiệp công nghệ cao phía Nam

Theo kế hoạch trong tháng 7/2026, Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Đồng Nai sẽ phối hợp với UBND phường Trấn Biên tiếp tục đôn đốc các doanh nghiệp bàn giao mặt bằng. Đối với những trường hợp không chấp hành, cơ quan chức năng sẽ thực hiện cưỡng chế thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai 2024 nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện đề án.

KCN Biên Hòa 1 có tiền thân là Khu kỹ nghệ Biên Hòa, được thành lập từ năm 1963 và được xem là khu công nghiệp đầu tiên của Việt Nam. Sau hơn sáu thập kỷ hoạt động, khu công nghiệp này dần bộc lộ nhiều hạn chế khi hạ tầng xuống cấp, công nghệ sản xuất lạc hậu và đặc biệt nằm sát sông Đồng Nai – nguồn cấp nước sinh hoạt quan trọng cho hàng triệu người dân khu vực Đông Nam Bộ, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Theo đề án chuyển đổi đã được phê duyệt, toàn bộ khu công nghiệp sẽ được chuyển đổi thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ kết hợp cải thiện môi trường. Tổng kinh phí dành cho công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng ước tính hơn 7.500 tỷ đồng. Đồng thời, địa phương cũng dự kiến bố trí khoảng 1.270 tỷ đồng để hỗ trợ người lao động ổn định đời sống và đào tạo nguồn nhân lực sau khi các doanh nghiệp di dời.

Thực tế tại hiện trường cho thấy, nhiều khu đất trong KCN Biên Hòa 1 đã được giải phóng mặt bằng và cắm biển cảnh báo. Đây là khu vực có vị trí chiến lược khi nằm ven sông Đồng Nai, tiếp giáp Quốc lộ 1A, gần ngã tư Vũng Tàu và kết nối thuận lợi với nhiều tuyến giao thông huyết mạch. Trong tương lai, khu vực này còn được hưởng lợi từ tuyến metro kéo dài từ Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính TP Đồng Nai và sân bay Long Thành.

Xem thêm: Đồng Nai sắp có thêm khu công nghiệp nghìn tỷ, chỉ cách sân bay Long Thành 10km

Mặc dù phần lớn nhà xưởng đã được tháo dỡ, một số công trình vẫn được giữ nguyên để phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước, gồm trụ sở Công an TP Đồng Nai và Kiểm toán Nhà nước khu vực XIII. Khu vực xung quanh KCN cũng tập trung đông dân cư và đang triển khai nhiều dự án hạ tầng, trung tâm thương mại, chỉnh trang đô thị.

Một trong những hạng mục trọng điểm sau chuyển đổi là Trung tâm chính trị - hành chính TP Đồng Nai với quy mô khoảng 102,5 ha, đáp ứng nhu cầu làm việc cho khoảng 4.200-4.500 cán bộ, công chức, viên chức. Theo kế hoạch, công trình sẽ được khởi công vào tháng 8/2026 trên nền đất của KCN Biên Hòa 1 trước đây.

Việc gần như hoàn tất thu hồi đất tại khu công nghiệp lâu đời nhất Việt Nam không chỉ đánh dấu bước ngoặt trong quá trình di dời các cơ sở sản xuất ra khỏi khu vực nội đô mà còn mở ra dư địa phát triển một không gian đô thị hiện đại, đồng thời góp phần cải thiện môi trường và khai thác hiệu quả quỹ đất có vị trí đắc địa của TP Đồng Nai.