Các khu công nghiệp thế hệ mới đang được định hình không chỉ là nơi đặt nhà máy, mà là hệ sinh thái sản xuất – công nghệ – đô thị – dịch vụ, gắn với hạ tầng logistics, chuyển đổi số và phát triển bền vững theo chuẩn quốc tế.
Sau Đại hội Đảng lần thứ VI (năm 1986), khi Việt Nam chính thức khởi xướng công cuộc Đổi mới, đất nước bước vào một hành trình đặc biệt: hành trình đi lên từ gian khó. Khi ấy, nền kinh tế còn nghèo nàn, sản xuất manh mún, cơ chế quản lý tập trung bao cấp kéo dài, đời sống người dân gắn liền với củ khoai, bắp ngô – biểu tượng của sự chịu thương, chịu khó và khát vọng đổi đời của hàng triệu hộ nông dân một nắng hai sương. Đại hội VI đã nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật, khẳng định yêu cầu cấp bách phải “đổi mới tư duy kinh tế, đổi mới cơ chế quản lý, phát huy quyền chủ động của cơ sở sản xuất, mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại”.
Lần đầu tiên, Đảng xác lập chủ trương phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước xã hội chủ nghĩa. Trong bối cảnh thế giới cuối thập niên 1980 – đầu 1990 có nhiều biến động lớn: trật tự kinh tế toàn cầu tái cấu trúc, làn sóng dịch chuyển sản xuất bắt đầu hình thành tại châu Á, Việt Nam đã lựa chọn một con đường khó nhưng đúng: mở cửa hội nhập, thu hút đầu tư, lấy công nghiệp hóa – hiện đại hóa làm động lực phát triển, đồng thời giữ vững ổn định chính trị – xã hội.
Từ những quyết sách mang tính lịch sử ấy, mô hình khu công nghiệp, khu chế xuất bắt đầu hình thành vào đầu những năm 1990. Dòng vốn FDI khi đó còn rất khiêm tốn:
Năm 1990, tổng vốn FDI đăng ký chỉ đạt khoảng 0,8 tỷ USD. Đến năm 1995, con số này tăng lên khoảng 6–7 tỷ USD/năm, đánh dấu niềm tin ban đầu của nhà đầu tư quốc tế vào một Việt Nam đang đổi mới.
Những nhà máy đầu tiên mọc lên trên chính những cánh đồng khoai, nương ngô không chỉ là sự thay đổi về không gian sản xuất, mà là dấu mốc cho một bước chuyển căn bản của nền kinh tế. Việt Nam dần hình thành đội ngũ công nhân công nghiệp, từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng khu vực trong bối cảnh Đông Á vươn lên mạnh mẽ với các “công xưởng mới” của thế giới.
Trải qua gần bốn thập kỷ hội nhập, hệ thống khu công nghiệp Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ cả về quy mô, chất lượng và vai trò chiến lược. Nếu như giai đoạn đầu chủ yếu là các ngành thâm dụng lao động, thì đến giai đoạn 2010–2020, Việt Nam đã thu hút thành công nhiều tập đoàn toàn cầu trong các lĩnh vực điện tử, cơ khí chính xác, công nghiệp hỗ trợ, logistics, công nghệ cao.FDI trở thành một trụ cột quan trọng của nền kinh tế:* Giai đoạn 2010–2020, vốn FDI đăng ký bình quân đạt 30–38 tỷ USD/năm. Riêng năm 2023–2024, FDI đăng ký duy trì ở mức trên 36 tỷ USD, vốn giải ngân đạt 22–23 tỷ USD, thuộc nhóm cao nhất khu vực ASEAN.
Hàng triệu lao động nông thôn đã trở thành công nhân công nghiệp, kỹ sư, chuyên gia, góp phần hình thành một tầng lớp sản xuất mới, đóng vai trò nền tảng cho tăng trưởng dài hạn và ổn định xã hội. Bước vào Đại hội Đảng lần thứ XIV, Việt Nam chính thức bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, với định hướng phát triển dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghiệp hiện đại, xanh và bền vững. Nghị quyết Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu “đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng”.
Trong bối cảnh thế giới đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng sau đại dịch, xung đột địa chính trị và chuyển dịch xanh – số, Việt Nam lựa chọn chiến lược thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các nhà đầu tư có:
- Công nghệ tiên tiến
- Quản trị hiện đại
- Trách nhiệm môi trường
- Cam kết đồng hành lâu dài
Các khu công nghiệp thế hệ mới đang được định hình không chỉ là nơi đặt nhà máy, mà là hệ sinh thái sản xuất – công nghệ – đô thị – dịch vụ, gắn với hạ tầng logistics, chuyển đổi số và phát triển bền vững theo chuẩn quốc tế.
Từ những củ khoai, bắp ngô của một thời gian khó đến những khu công nghiệp sáng đèn suốt đêm hôm nay là minh chứng sinh động cho năng lực vươn lên, cho bản lĩnh cải cách và cho tầm nhìn chiến lược dài hạn của Việt Nam. Việt Nam hôm nay không chỉ mời gọi vốn đầu tư, mà mời gọi sự đồng hành, cùng kiến tạo giá trị, cùng phát triển và cùng chia sẻ thành quả trong một kỷ nguyên tăng trưởng mới.
Và trên hành trình đó, nền tảng công nghệ số 1 về khu công nghiệp – Vietnam Industry Zone (VietnamIZ.com) sẵn sàng đồng hành cùng các nhà đầu tư trong và ngoài nước, kết nối cơ hội, minh bạch thông tin và thúc đẩy dòng vốn chất lượng cao vào Việt Nam.
31 tháng 1, 2026
