Khu công nghiệp chuyên sâu Phú Mỹ 3 sẽ là khu công nghiệp sinh thái đầu tiên tại TP.HCM. Ảnh: Lê Toàn

​

Thông tin này được đưa ra tại chương trình tọa đàm CEO về định hướng đầu tư và phát triển bền vững trong khu công nghiệp. Đây được xem là dấu mốc quan trọng, bởi TP.HCM vốn là địa phương có hệ thống khu công nghiệp – khu chế xuất lớn nhất cả nước nhưng lại chưa có mô hình sinh thái được công nhận chính thức.

Trong nhiều năm qua, Ban Quản lý các Khu chế xuất và Khu công nghiệp TP.HCM (HEPZA) đã liên tục thúc đẩy chiến lược chuyển đổi xanh trong sản xuất. Song song với việc nâng chuẩn hạ tầng, HEPZA còn phối hợp cùng nhiều tổ chức quốc tế như JICA, UNIDO, World Bank để nghiên cứu và từng bước chuyển đổi các KCN hiện hữu theo hướng sinh thái – thông minh.

Một trong những dự án quan trọng nhất của quá trình này là chương trình hỗ trợ kỹ thuật do JICA tài trợ, kéo dài đến cuối năm 2027. Phú Mỹ 3 được chọn là mô hình thí điểm, và kết quả đánh giá mới nhất cho thấy khu công nghiệp đã gần như hoàn thiện toàn bộ yêu cầu của 21 tiêu chí sinh thái: tiết kiệm năng lượng, tái sử dụng nước, cộng sinh công nghiệp, phát thải thấp, quản trị minh bạch và hướng đến lợi ích cộng đồng.

Theo chia sẻ của lãnh đạo Công ty CP Thanh Bình Phú Mỹ – chủ đầu tư Phú Mỹ 3 – để đạt được bộ tiêu chí khắt khe này không phải là hành trình đơn giản. Hơn 10 năm trước, khi khu vực triển khai dự án vẫn còn là vùng hạ lưu ven biển, đơn vị đã phối hợp với các chuyên gia Nhật Bản nghiên cứu mô hình thu hút chuỗi cung ứng công nghiệp nặng, nguyên vật liệu và các ngành công nghiệp cơ bản.

Điểm đáng chú ý nhất là ngay từ đầu, Phú Mỹ 3 đã lựa chọn đi theo tiêu chuẩn môi trường cao hơn mức yêu cầu. Trong bối cảnh các khu công nghiệp xung quanh chỉ xử lý nước thải theo chuẩn B, chủ đầu tư vẫn quyết định đầu tư hệ thống xử lý đạt chuẩn A. Quyết định này từng bị đặt câu hỏi về khả năng cạnh tranh, nhưng lại trở thành nền tảng quan trọng để khu công nghiệp vượt qua những tiêu chí khắt khe nhất của mô hình sinh thái.

Nhà đầu tư hạ tầng cũng duy trì chiến lược phát triển dựa trên nguyên tắc ESG – coi môi trường, cộng đồng và quản trị minh bạch là ba trụ cột bắt buộc. Theo đại diện doanh nghiệp, “muốn đi theo hướng sinh thái, không thể đợi đến khi hạ tầng đã hoàn thiện mới bắt đầu chuyển đổi; toàn bộ thiết kế, công nghệ, quy trình phải được chuẩn bị từ rất sớm”.

Từ mô hình thí điểm đến khu công nghiệp sinh thái đầu tiên của TP.HCM

​

Kết quả đánh giá gần nhất cho thấy Phú Mỹ 3 đã đáp ứng hầu hết các tiêu chí: liên kết chia sẻ tài nguyên giữa các doanh nghiệp nội khu, giảm chất thải và khí thải, sử dụng hiệu quả năng lượng, tái sử dụng nước, hạ tầng kỹ thuật thông minh và hướng đến mục tiêu phát thải thấp.

HEPZA đang hoàn thiện hồ sơ để trình các bộ, ngành liên quan. Nếu được thông qua, TP.HCM sẽ chính thức có khu công nghiệp sinh thái đầu tiên, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của thành phố.

Phú Mỹ 3 – nếu được công nhận – không chỉ đóng vai trò tiên phong của TP.HCM, mà còn có thể trở thành mô hình mẫu cho các khu công nghiệp khác trên cả nước. Với lợi thế gần cảng nước sâu, gắn với hệ thống hóa dầu và chuỗi công nghiệp phụ trợ của khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu, Phú Mỹ 3 được kỳ vọng sẽ thu hút mạnh mẽ các tập đoàn công nghệ cao, vật liệu mới, năng lượng sạch và những ngành sản xuất có yêu cầu khắt khe về môi trường.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu phát triển công nghiệp gắn với trung hòa carbon, khu công nghiệp sinh thái không còn là lựa chọn mà là xu thế bắt buộc. Và TP.HCM – trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước – dường như đang đi những bước đầu tiên đầy chắc chắn trên hành trình đó.