Theo Nikkei Asia, trong năm 2026, Mitsubishi Materials đã bắt đầu nhập khẩu vonfram quy mô lớn từ Việt Nam, bao gồm cả nguyên liệu tái chế từ phế liệu hợp kim cứng. Đây là kim loại có độ cứng và khả năng chịu nhiệt cao, được sử dụng để sản xuất dụng cụ cắt gọt, mũi khoan phục vụ ngành cơ khí chính xác, chế tạo ô tô và linh kiện hàng không.

Tập đoàn Mitsubishi Materials đẩy mạnh nhập khẩu vonfram từ Việt Nam. Ảnh: Nikkei Asia

Trước đây, Mitsubishi Materials chủ yếu sử dụng nguồn vonfram giá rẻ từ Trung Quốc. Tập đoàn từng nắm giữ cổ phần tại một doanh nghiệp vận hành cơ sở tái chế ở Việt Nam đến năm 2024 và vẫn duy trì quan hệ thương mại sau khi chấm dứt liên kết vốn. Tuy nhiên, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc đã thúc đẩy doanh nghiệp chuyển hướng sang nguồn cung thay thế.

Xem thêm: Nikkei: Dầu khí ngoài khơi Việt Nam thu hút các ‘ông lớn’ Nhật Bản, Mỹ và Nga giữa biến động năng lượng toàn cầu

Hiện Mitsubishi Materials đã ngừng hoàn toàn nhập khẩu vonfram từ Trung Quốc và bảo đảm đủ nguyên liệu cho các cơ sở sản xuất tại Nhật Bản, dù phải chấp nhận chi phí thu mua cao hơn.

Tháng 2/2025, Trung Quốc áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với sản phẩm vonfram và bốn nhóm kim loại khác, buộc các doanh nghiệp Nhật Bản phải đẩy nhanh quá trình tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế.

Theo Nikkei Asia, lượng nhập khẩu ba nhóm sản phẩm liên quan đến vonfram thuộc diện kiểm soát của Nhật Bản trong tháng 8/2026 đã giảm khoảng 90% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, tỷ trọng vonfram nhập khẩu từ Trung Quốc giảm xuống còn 13%, so với mức 47% cùng kỳ năm 2024. Ngược lại, tỷ trọng nguồn cung từ Việt Nam tăng gấp 4 lần, đạt 20%, trong khi nhập khẩu từ Mỹ cũng gia tăng.

Sự dịch chuyển này cho thấy Việt Nam đang trở thành nguồn cung thay thế quan trọng đối với ngành công nghiệp chế tạo Nhật Bản, trong bối cảnh các doanh nghiệp nước này đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng nhằm hạn chế rủi ro từ những biến động thương mại quốc tế.

Dù bảo đảm được nguồn cung, các doanh nghiệp Nhật Bản vẫn chịu áp lực lớn từ chi phí nguyên liệu. Theo Argus Media, giá vonfram quốc tế đã tăng khoảng 3 lần kể từ đầu năm 2026 và đến tháng 8 cao gấp 3 lần mức giá tại Trung Quốc.

Trước tình hình này, Mitsubishi Materials đã tăng giá dụng cụ cắt gọt hợp kim cứng và các linh kiện liên quan từ tháng 6/2026, trong đó một số mặt hàng tăng hơn 3 lần. Sumitomo Electric Industries cũng đã thực hiện đợt tăng giá thứ ba trong năm. Chủ tịch Mitsubishi Materials, ông Tetsuya Tanaka, cho biết doanh nghiệp vẫn cần tiếp tục điều chỉnh giá bán để bù đắp chi phí.

Áp lực đặc biệt lớn đối với các doanh nghiệp quy mô nhỏ. Một nhà sản xuất tại Osaka cho biết giá một số nguyên liệu đã tăng hơn 10 lần so với trước khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu, khiến đơn hàng giảm khoảng 20% và 3 trong số 6 nhà cung cấp thường xuyên ngừng cung ứng.

Trong bối cảnh đó, dù nguồn cung từ Việt Nam giúp Nhật Bản giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, chi phí nguyên liệu cao vẫn là thách thức lớn đối với khả năng cạnh tranh của ngành chế tạo nước này.

Lược dịch từ Nikkei Asia

Xem thêm: FDI vào Việt Nam vượt 50 tỷ USD sau 9 tháng, chế biến – chế tạo tiếp tục hút vốn lớn