Việc hoàn thiện cơ chế thẩm định và cấp tín chỉ carbon rừng đang được cơ quan quản lý thúc đẩy mạnh mẽ, nhằm tạo nền tảng cho thị trường carbon trong nước vận hành hiệu quả. Theo kế hoạch, công tác thẩm định và cấp tín chỉ carbon rừng cho giai đoạn 2021-2022 dự kiến sẽ hoàn thành trong quý II/2026, mở ra cơ hội lớn trong việc khai thác giá trị kinh tế từ tài nguyên rừng.

Hoàn tất thẩm định, hoàn thiện khung pháp lý

Công nghệ viễn thám giám sát, xác minh tín chỉ carbon rừng ở Việt Nam (nguồn: Cục Viễn thám quốc gia)

Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, cơ quan này dự kiến hoàn thành việc thẩm định, cấp tín chỉ carbon rừng cho năm 2021-2022 trong quý II/2026, đồng thời trình đề nghị cấp tín chỉ carbon rừng cho giai đoạn 2023-2025 vào quý III/2026. Đây là bước đi quan trọng nhằm xác lập cơ sở pháp lý và dữ liệu cho việc giao dịch tín chỉ carbon, đồng thời khẳng định năng lực của Việt Nam trong việc tham gia thị trường carbon toàn cầu.

Theo Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Trần Quang Bảo, nhiệm vụ này được triển khai trong bối cảnh Chính phủ đã giao Bộ chủ trì xây dựng Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng tại Nghị quyết số 01/NQ-CP năm 2025. Dự thảo nghị định hiện đã được xây dựng theo đúng trình tự pháp luật, bao gồm các bước lấy ý kiến, thẩm định và trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét.

Nghị định được thiết kế bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và đồng bộ với các luật liên quan như Luật Lâm nghiệp, Luật Bảo vệ môi trường cũng như các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính. Đồng thời, dự thảo cũng hướng tới đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương, đơn giản hóa thủ tục hành chính, trong đó có đề xuất giao thẩm quyền “cấp tín chỉ carbon rừng” về cho địa phương.

Đáng chú ý, nghị định gồm 4 chương, 20 điều và 6 phụ lục, quy định rõ các nội dung như đối tượng áp dụng, hình thức và mức chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon, cũng như cơ chế quản lý, sử dụng nguồn thu. Khi được ban hành, đây sẽ là “mảnh ghép cuối cùng” trong hệ thống 5 loại dịch vụ môi trường rừng, tạo hành lang pháp lý đầy đủ để huy động nguồn lực tài chính cho công tác bảo vệ và phát triển rừng.

Thúc đẩy thị trường carbon và hợp tác quốc tế

Việt Nam dự kiến chuyển nhượng 5,15 triệu tín chỉ carbon rừng tại khu vực Tây Nguyên và Nam Trung Bộ (nguồn: Internet)

Sau khi hoàn tất giai đoạn 2021-2022, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục trình đề nghị cấp tín chỉ carbon rừng cho giai đoạn 2023-2025 vào quý III/2026. Lộ trình này cho thấy việc phát triển thị trường carbon rừng tại Việt Nam đang được triển khai bài bản, có kế hoạch dài hạn.

Song song với việc hoàn thiện thể chế, Việt Nam cũng đang tích cực tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế. Trước đó, tại Hội nghị các Bên tham gia COP26, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ký Ý định thư với Tổ chức Tăng cường tài chính lâm nghiệp (Emergent - đơn vị điều hành Liên minh LEAF). Theo thỏa thuận, Việt Nam dự kiến chuyển nhượng 5,15 triệu tín chỉ carbon rừng tại khu vực Tây Nguyên và Nam Trung Bộ với mức giá tối thiểu 10 USD/tín chỉ trong giai đoạn 2021-2025 thông qua hợp đồng mua bán giảm phát thải (ERPA).

Toàn bộ lượng tín chỉ này sẽ được tính vào đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), góp phần thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Đến nay, Việt Nam đã cơ bản hoàn thành các điều kiện kỹ thuật và thể chế để sẵn sàng tiếp cận các nguồn chi trả dựa trên kết quả từ các cơ chế như REDD+, Quỹ Khí hậu xanh, Quỹ đối tác carbon trong lâm nghiệp (FCPF) và Liên minh LEAF.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan để đàm phán, báo cáo Thủ tướng Chính phủ ký kết và triển khai các hợp đồng ERPA. Khi các cơ chế này đi vào vận hành, tín chỉ carbon rừng không chỉ mang lại nguồn thu mới mà còn góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy bảo vệ rừng bền vững và đóng góp tích cực vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính của Việt Nam.