Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 80/2026/QĐ-UBND quy định tiêu chí khu công nghiệp (KCN), cụm công nghiệp (CCN) sinh thái và cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi các KCN, CCN hiện hữu sang mô hình sinh thái. Đây là một trong những văn bản đầu tiên cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô 2026 trong lĩnh vực phát triển công nghiệp, hướng tới xây dựng hệ thống KCN hiện đại, xanh và phát triển bền vững.

Lần đầu ban hành bộ tiêu chí KCN, CCN sinh thái

Lần đầu tiên, Hà Nội xây dựng bộ tiêu chí riêng để đánh giá KCN, CCN sinh thái, trong đó không chỉ tập trung vào hạ tầng kỹ thuật mà còn đặt ra các yêu cầu về bảo vệ môi trường, kinh tế tuần hoàn, cộng sinh công nghiệp, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Theo quy định, chủ đầu tư hạ tầng KCN phải đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng số, phát triển mạng 5G, Internet vạn vật (IoT), đồng thời thiết lập hệ thống giám sát việc sử dụng nguyên liệu, năng lượng, nước và phát sinh chất thải của doanh nghiệp. Các thông tin về môi trường, trách nhiệm xã hội và hoạt động của khu công nghiệp cũng phải được công khai, báo cáo định kỳ.

Điểm nhấn của bộ tiêu chí là yêu cầu mỗi KCN phải có ít nhất một mô hình cộng sinh công nghiệp, trong đó chất thải, phụ phẩm hoặc năng lượng dư thừa của doanh nghiệp này được tận dụng làm đầu vào cho doanh nghiệp khác. Bên cạnh đó, tối thiểu 20% doanh nghiệp trong KCN phải áp dụng giải pháp sản xuất sạch hơn, sử dụng năng lượng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên và triển khai hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn quốc tế.

Hà Nội cũng đưa ra các chỉ tiêu cụ thể về hạ tầng xanh. Tỷ lệ cây xanh trong KCN phải đạt tối thiểu 12%; đất giao thông từ 10% trở lên; có hệ thống xử lý nước thải tập trung, khu thu gom chất thải tái chế, nhà ở và các công trình dịch vụ dành cho người lao động. Đáng chú ý, năng lượng tái tạo phải chiếm ít nhất 10% tổng điện năng tiêu thụ của toàn khu.

Xem thêm: Khởi công Khu công nghiệp hơn 6.300 tỷ đồng tại cửa ngõ phía Bắc Hà Nội

Đối với CCN sinh thái, các tiêu chí được điều chỉnh phù hợp với quy mô nhưng vẫn bảo đảm định hướng phát triển bền vững. Mỗi CCN phải có ít nhất một mô hình kinh tế tuần hoàn hoặc cộng sinh công nghiệp; tối thiểu 10% doanh nghiệp áp dụng sản xuất sạch hơn; năng lượng tái tạo chiếm tối thiểu 5% tổng lượng điện tiêu thụ.

Ngoài các tiêu chí bắt buộc, thành phố khuyến khích các KCN, CCN đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ cộng sinh công nghiệp, công bố báo cáo phát triển bền vững (ESG), ứng dụng công nghệ xanh và nâng cao phúc lợi cho người lao động.

Định hướng này đã bắt đầu được triển khai trên thực tế. Tháng 5/2026, Hà Nội khởi công KCN Đông Anh với mục tiêu phát triển theo mô hình khu công nghiệp sinh thái, công nghệ cao, thông minh và phát thải thấp, được kỳ vọng trở thành mô hình mẫu cho các dự án trong giai đoạn tới.

Tháng 5/2026, Hà Nội khởi công xây dựng KCN Đông Anh với định hướng phát triển theo mô hình sinh thái, công nghệ cao, thông minh, phát thải thấp (nguồn: daibieunhandan.vn)

Hoàn tất chuyển đổi trước năm 2045

Ảnh minh họa 

Không chỉ ban hành bộ tiêu chí, Quyết định số 80 cũng lần đầu tiên xác định lộ trình chuyển đổi toàn bộ KCN, CCN hiện hữu sang mô hình sinh thái.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2026-2028, thành phố sẽ rà soát, đánh giá và phân loại toàn bộ các KCN, CCN đang hoạt động. Trên cơ sở đó, Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Hà Nội sẽ xây dựng đề án chuyển đổi đối với các KCN, hướng dẫn chủ đầu tư hoàn thiện các tiêu chí và đăng ký chứng nhận KCN sinh thái. Đối với CCN, Sở Công Thương sẽ thực hiện nhiệm vụ tương tự.

Từ năm 2029 đến năm 2045, Hà Nội sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp theo đề án đã được phê duyệt, từng bước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, phát triển cộng sinh công nghiệp, mở rộng sử dụng năng lượng tái tạo và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, hướng tới mục tiêu toàn bộ KCN, CCN đang hoạt động trên địa bàn được chuyển đổi sang mô hình sinh thái trước năm 2045.

Theo quy định, các KCN, CCN đã hoạt động từ ba năm trở lên hoặc có tỷ lệ lấp đầy từ 70% và đáp ứng đầy đủ các tiêu chí sẽ được xem xét cấp Giấy chứng nhận KCN, CCN sinh thái. Giấy chứng nhận có thời hạn ba năm và được kiểm tra, giám sát định kỳ nhằm bảo đảm các tiêu chuẩn tiếp tục được duy trì trong suốt quá trình hoạt động.

Xem thêm: Hà Nội tạo cực tăng trưởng mới với KCN Phú Hà hơn 2.900 tỷ đồng

Trong quá trình triển khai, Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Hà Nội sẽ là đầu mối tiếp nhận, thẩm định hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận đối với các KCN; hướng dẫn, kiểm tra và hỗ trợ chủ đầu tư hạ tầng cũng như doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi. Đồng thời, cơ quan này sẽ phối hợp xây dựng các chính sách hỗ trợ, tổ chức đào tạo, tuyên truyền và công khai danh sách các KCN được cấp hoặc thu hồi giấy chứng nhận trên Cổng thông tin điện tử.

Đối với CCN sinh thái, Sở Công Thương là cơ quan tiếp nhận, thẩm định hồ sơ trước khi trình UBND TP. Hà Nội cấp Giấy chứng nhận. Giấy chứng nhận KCN, CCN sinh thái có thời hạn ba năm.

Việc ban hành bộ tiêu chí cùng lộ trình chuyển đổi được kỳ vọng sẽ là động lực giúp Thủ đô thu hút mạnh hơn các dự án công nghệ cao, công nghệ sạch, đồng thời từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, phát thải thấp và có khả năng cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.