​Bài viết được thực hiện dựa trên bài tham luận "Khu công nghệ cao và công nghiệp công nghệ cao – Dư địa mới cho các doanh nghiệp đầu tư vào Đà Nẵng" của ông Nguyễn Công Tiến – Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng (DSEZA), trình bày tại Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam 2026.

Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu đang dịch chuyển mạnh sang các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, lợi thế cạnh tranh của các địa phương không còn chỉ đến từ quỹ đất hay chính sách ưu đãi. Thay vào đó, nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến chất lượng hạ tầng, khả năng kết nối logistics, nguồn nhân lực, môi trường đầu tư và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Theo định hướng phát triển mới, Đà Nẵng đang hình thành không gian tăng trưởng với quy mô khoảng 11.860 km² và hơn 3 triệu dân. Thành phố sở hữu hệ thống hạ tầng chiến lược gồm 2 sân bay quốc tế, 3 cảng biển nước sâu, trong đó cảng Liên Chiểu có khả năng tiếp nhận tàu đến 200.000 DWT, cùng tuyến cao tốc Bắc – Nam, Hành lang kinh tế Đông – Tây và mạng lưới hàng hải, hàng không quốc tế. Đây là những lợi thế quan trọng giúp nâng cao năng lực kết nối khu vực và quốc tế, tạo nền tảng để thu hút các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất và logistics. 

Nguồn: Bài tham luận của ông Nguyễn Công Tiến

Không chỉ phát huy lợi thế về hạ tầng và vị trí địa lý, Đà Nẵng còn định hướng phát triển dựa trên ba động lực tăng trưởng chiến lược gồm Khu Công nghệ cao, Khu thương mại tự do và Trung tâm tài chính quốc tế. Ba động lực này được kỳ vọng sẽ tạo nên hệ sinh thái kết nối vốn, dữ liệu và đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của thành phố trong thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới.

Theo ông Nguyễn Công Tiến - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng (DSEZA), việc xây dựng đồng bộ các động lực tăng trưởng cùng hệ thống hạ tầng hiện đại sẽ mở ra dư địa phát triển mới cho doanh nghiệp, đồng thời tạo nền tảng để Đà Nẵng thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao. Đây cũng là cơ sở để thành phố từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và logistics của khu vực miền Trung.

Nguồn: Ông Nguyễn Công Tiến

Hạ tầng chiến lược tạo nền tảng cho thu hút đầu tư

Hạ tầng là một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong thu hút FDI thế hệ mới. Đối với các dự án công nghệ cao, nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến quỹ đất công nghiệp mà còn đánh giá khả năng kết nối giao thông, logistics, hạ tầng số và mức độ liên kết với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Là trung tâm kinh tế của miền Trung, Đà Nẵng sở hữu hệ thống giao thông đa phương thức gồm cảng biển, sân bay quốc tế, đường bộ và đường sắt, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và lưu chuyển hàng hóa. Thành phố cũng tiếp tục đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược nhằm tăng cường kết nối vùng và quốc tế, đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao.

Cùng với hạ tầng giao thông, Đà Nẵng chú trọng phát triển hạ tầng số và hệ thống truyền dẫn quốc tế để thu hút các doanh nghiệp công nghệ thông tin, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các ngành công nghiệp số. Việc phát triển đồng bộ giao thông, logistics, năng lượng và công nghệ thông tin không chỉ giúp rút ngắn thời gian triển khai dự án, giảm chi phí vận hành mà còn nâng cao hiệu quả đầu tư.

Nguồn: Bài tham luận của ông Nguyễn Công Tiến

Chất lượng hạ tầng ngày càng trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng trong thu hút đầu tư. Với định hướng phát triển đồng bộ, Đà Nẵng đang tạo nền tảng để đón các dự án công nghệ cao và phát huy vai trò của Khu Công nghệ cao như hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. 

Khu Công nghệ cao – Hạt nhân của hệ sinh thái công nghệ và đổi mới sáng tạo

Sau khi từng bước hoàn thiện hạ tầng chiến lược, Đà Nẵng xác định Khu Công nghệ cao là động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghệ cao của miền Trung và điểm đến của các dự án FDI thế hệ mới.

Theo quy hoạch, Khu Công nghệ cao Đà Nẵng có diện tích 1.128 ha, được phát triển theo mô hình đa chức năng với các phân khu sản xuất công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển (R&D), đào tạo – ươm tạo công nghệ, logistics và hạ tầng kỹ thuật. Mô hình này cho phép doanh nghiệp triển khai toàn bộ chuỗi hoạt động từ nghiên cứu, phát triển sản phẩm đến sản xuất và thương mại hóa trong cùng một không gian, tạo nên hệ sinh thái công nghệ khép kín thay vì chỉ là khu sản xuất như mô hình khu công nghiệp truyền thống.

Điểm khác biệt của Khu Công nghệ cao là định hướng trở thành nơi hội tụ doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức đổi mới sáng tạo. Đáng chú ý, khu nghiên cứu, đào tạo và ươm tạo công nghệ có quy mô hơn 90 ha, thể hiện định hướng phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp nâng cao sức hấp dẫn đối với các tập đoàn công nghệ, vốn luôn gắn hoạt động sản xuất với nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, khu logistics và dịch vụ công nghệ cao được quy hoạch ngay trong Khu Công nghệ cao nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm chi phí vận hành và rút ngắn thời gian triển khai dự án. Không chỉ tạo không gian phát triển cho doanh nghiệp, Khu Công nghệ cao còn được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa đào tạo, nghiên cứu và sản xuất, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và từng bước hình thành chuỗi giá trị công nghệ ngay tại Đà Nẵng.

Nguồn: Bài tham luận của ông Nguyễn Công Tiến

Ưu tiên thu hút các ngành công nghệ chiến lược

Đà Nẵng lựa chọn chiến lược thu hút đầu tư có trọng tâm, ưu tiên các ngành công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và có khả năng lan tỏa đối với nền kinh tế. Đây là định hướng nhằm nâng cao chất lượng dòng vốn FDI, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong dài hạn. 

Theo Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng, thành phố tập trung thu hút các dự án về bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), hàng không vũ trụ, robot, thiết bị bay không người lái (UAV), công nghệ số và các sản phẩm công nghệ chiến lược. Những lĩnh vực này phù hợp với xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu và nhu cầu mở rộng đầu tư của nhiều tập đoàn công nghệ quốc tế. Không chỉ nâng cao chất lượng FDI, định hướng này còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng thông qua hợp tác, chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Thực tế, Khu Công nghệ cao Đà Nẵng đã thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp đến từ Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan (Trung Quốc). Một số dự án đã được triển khai hoặc đang trong quá trình nghiên cứu đầu tư, góp phần hình thành hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao tại địa phương. Bên cạnh nguồn vốn, các dự án này còn mang theo công nghệ tiên tiến, tạo điều kiện nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy doanh nghiệp trong nước phát triển.

Nguồn: Bài tham luận của ông Nguyễn Công Tiến

Việc xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên cho thấy Đà Nẵng đang chuyển từ mục tiêu thu hút nhiều dự án sang lựa chọn các dự án có giá trị gia tăng cao, công nghệ tiên tiến và thân thiện với môi trường. Đây cũng là nền tảng để Khu Công nghệ cao kết nối hiệu quả với Khu thương mại tự do (FTZ), mở rộng không gian tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các dòng vốn đầu tư quốc tế trong giai đoạn tới. 

Khu thương mại tự do – Động lực tăng trưởng mới của Đà Nẵng

Bên cạnh Khu Công nghệ cao, việc hình thành Khu thương mại tự do (Free Trade Zone – FTZ) được xem là bước đi chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của Đà Nẵng trong thu hút đầu tư quốc tế. Đây không chỉ là mô hình phát triển mới của thành phố mà còn được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung trong giai đoạn tới.

Theo Quyết định số 1142/QĐ-TTg ngày 13/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ, Khu thương mại tự do Đà Nẵng được quy hoạch với tổng diện tích khoảng 1.881 ha, bao gồm 7 khu chức năng được bố trí tại nhiều vị trí khác nhau trên địa bàn thành phố. Trong đó có khu sản xuất, khu logistics, khu thương mại – dịch vụ, khu đổi mới sáng tạo và các khu chức năng hỗ trợ khác, tạo thành mô hình phát triển liên hoàn phục vụ hoạt động đầu tư, sản xuất và xuất nhập khẩu. 

Việc quy hoạch theo mô hình đa chức năng giúp tận dụng lợi thế về hạ tầng, quỹ đất và khả năng kết nối giữa các khu vực phát triển.

Nguồn: Bài tham luận của ông Nguyễn Công Tiến

Theo định hướng phát triển, FTZ Đà Nẵng sẽ tập trung vào ba nhóm chức năng chính gồm thương mại – dịch vụ, sản xuất – logistics và công nghệ số – đổi mới sáng tạo. Đây là mô hình phát triển hiện đại đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm tạo môi trường đầu tư linh hoạt, thúc đẩy hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ giá trị gia tăng cao.

Khác với khu công nghiệp truyền thống, Khu thương mại tự do không chỉ là nơi tập trung hoạt động sản xuất mà còn đóng vai trò kết nối thương mại, logistics và đổi mới sáng tạo. Khi được vận hành đồng bộ với Khu Công nghệ cao, FTZ sẽ tạo thành chuỗi liên kết từ nghiên cứu, sản xuất đến lưu thông hàng hóa và xuất khẩu, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp cũng như gia tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu cũng mở ra cơ hội để Đà Nẵng phát huy lợi thế về vị trí địa lý và hạ tầng, hướng tới trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa và logistics của miền Trung. Đồng thời, FTZ được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để phát triển các ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao và thu hút thêm các tập đoàn đa quốc gia lựa chọn Đà Nẵng làm điểm đến đầu tư. 

Không gian công nghiệp tiếp tục được mở rộng

Song song với việc phát triển Khu Công nghệ cao và Khu thương mại tự do, Đà Nẵng cùng khu vực lân cận cũng đang mở rộng mạng lưới các khu công nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các nhà đầu tư.

Theo Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng, hiện khu vực đã có hàng trăm dự án trong nước và FDI đang hoạt động tại các khu công nghiệp, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển công nghiệp và thu hút đầu tư. Tuy nhiên, trước xu hướng dịch chuyển của dòng vốn FDI, việc mở rộng quỹ đất công nghiệp và phát triển các khu công nghiệp thế hệ mới tiếp tục là yêu cầu cấp thiết nhằm tạo dư địa tiếp nhận các dự án quy mô lớn trong thời gian tới.

Bên cạnh các khu công nghiệp hiện hữu, nhiều khu công nghiệp mới cũng đã được quy hoạch để phục vụ chiến lược phát triển dài hạn của địa phương. Việc chuẩn bị sẵn quỹ đất, đầu tư hạ tầng đồng bộ và định hướng thu hút theo từng nhóm ngành sẽ giúp các khu công nghiệp nâng cao hiệu quả khai thác, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh nhiều địa phương cùng tham gia thu hút FDI.

Nguồn: Bài tham luận của ông Nguyễn Công Tiến

Đáng chú ý, định hướng phát triển của thành phố không chỉ tập trung vào việc nâng tỷ lệ lấp đầy mà còn ưu tiên lựa chọn các dự án sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường và có khả năng tạo liên kết với doanh nghiệp trong nước. Đây được xem là bước chuyển từ tư duy phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, hướng tới nâng cao chất lượng tăng trưởng và giá trị gia tăng của ngành công nghiệp.

Nền tảng vững chắc cho giai đoạn bứt phá mới

Sau quá trình đầu tư phát triển hạ tầng, mở rộng các khu công nghiệp và hình thành Khu Công nghệ cao, Đà Nẵng đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những địa phương thu hút đầu tư nước ngoài của khu vực miền Trung. Những kết quả đạt được trong thời gian qua không chỉ phản ánh sức hấp dẫn của môi trường đầu tư mà còn tạo nền tảng để thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.

Theo bài tham luận của ông Nguyễn Công Tiến, giai đoạn 2021–2025, Đà Nẵng thu hút hơn 2,07 tỷ USD vốn FDI, nâng tổng vốn FDI đăng ký lũy kế lên khoảng 11 tỷ USD với 1.133 dự án còn hiệu lực. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng kết quả này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới, nhất là khi cuộc cạnh tranh thu hút FDI đang chuyển mạnh sang các ngành công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp chiến lược.

Nguồn: Bài tham luận của ông Nguyễn Công Tiến

Bước sang giai đoạn 2026–2030, Đà Nẵng được đánh giá có nhiều điều kiện thuận lợi để tạo đột phá trong thu hút đầu tư. Theo định hướng được trình bày trong bài tham luận, thành phố sẽ tập trung phát huy vị trí chiến lược và khả năng kết nối vùng, tiếp tục đầu tư hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đẩy mạnh cải cách chính sách và thủ tục hành chính, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định để đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư quốc tế.

Đáng chú ý, thay vì đặt mục tiêu gia tăng số lượng dự án, Đà Nẵng hướng đến nâng cao chất lượng dòng vốn FDI, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, bán dẫn, điện tử, logistics và công nghệ số. Việc kết hợp giữa hạ tầng hiện đại, quỹ đất công nghiệp, Khu Công nghệ cao, Khu thương mại tự do cùng các chính sách hỗ trợ đầu tư được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để thành phố cải thiện thực chất hiệu quả thu hút FDI, hướng tới phát triển nhanh và bền vững.

Cải cách thủ tục, tạo môi trường đầu tư thuận lợi

Bên cạnh hạ tầng và quỹ đất, môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi cũng là yếu tố quan trọng quyết định sức hấp dẫn của một địa phương đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Theo bài tham luận, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng hiện được phân cấp, ủy quyền thực hiện nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước trong các lĩnh vực như đầu tư, xây dựng, môi trường, khoa học và công nghệ, lao động... Việc tập trung đầu mối giải quyết thủ tục giúp doanh nghiệp giảm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả triển khai dự án.

Song song với đó, DSEZA cũng đang tiếp tục rà soát quy trình nội bộ, tăng cường phối hợp giữa các phòng, ban chuyên môn và xây dựng hướng dẫn cụ thể đối với từng loại hình dự án. Mục tiêu là tạo dựng môi trường đầu tư minh bạch, thân thiện và đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình triển khai đầu tư.

Những nỗ lực này cho thấy thu hút đầu tư không chỉ là câu chuyện về chính sách ưu đãi mà còn phụ thuộc vào chất lượng quản trị, tốc độ giải quyết thủ tục và khả năng hỗ trợ doanh nghiệp. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt, việc cải thiện môi trường đầu tư sẽ là lợi thế quan trọng giúp Đà Nẵng tạo dựng niềm tin với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Mở rộng dư địa để đón dòng vốn FDI chất lượng cao

Sự kết hợp giữa hạ tầng chiến lược, Khu Công nghệ cao, Khu thương mại tự do, mạng lưới khu công nghiệp và cải cách thủ tục hành chính đang tạo nền tảng mới cho chiến lược thu hút đầu tư của Đà Nẵng. Thay vì cạnh tranh bằng chi phí hay ưu đãi, thành phố hướng đến xây dựng hệ sinh thái đầu tư hiện đại, nơi doanh nghiệp được hỗ trợ toàn diện từ hạ tầng, logistics, công nghệ đến nguồn nhân lực.

Định hướng này phù hợp với xu thế dịch chuyển của dòng vốn FDI toàn cầu và chủ trương thu hút các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo của Việt Nam. Khi các quy hoạch và cơ chế chính sách được triển khai đồng bộ, Đà Nẵng sẽ có thêm dư địa để thu hút các tập đoàn công nghệ, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và từng bước khẳng định vai trò là trung tâm công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và logistics của khu vực miền Trung.