Dòng vốn dịch chuyển, hệ thống khu công nghiệp tăng tốc

Lãnh đạo Đảng ủy, UBND TP Cần Thơ kiểm tra tiến độ KCN VSIP Cần Thơ (nguồn: daidoanket.vn)

Từ đầu năm 2026, thị trường đầu tư tại các khu công nghiệp ở Cần Thơ bắt đầu có sự khởi sắc rõ rệt. Nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đã chủ động tiếp cận, khảo sát cơ hội, thay vì chỉ chờ chính quyền kêu gọi như trước.

Hiện hệ thống do Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP Cần Thơ quản lý gồm 13 khu công nghiệp và 2 cụm công nghiệp tập trung, cùng các đầu mối hạ tầng lớn như Trung tâm Điện lực Sông Hậu. Đây được xem là “khung xương” cho chiến lược phát triển công nghiệp của thành phố trong giai đoạn tới.

Chỉ riêng quý I/2026, thành phố đã ghi nhận thêm dự án mới và các dự án tăng vốn đáng kể, góp phần nâng tổng số dự án trong các khu, cụm công nghiệp lên hàng trăm, với quy mô vốn lên đến hàng trăm nghìn tỷ đồng và hàng tỷ USD vốn nước ngoài.

Không chỉ tăng về lượng, hoạt động sản xuất trong các khu công nghiệp cũng duy trì nhịp tăng trưởng ổn định, đóng góp đáng kể vào ngân sách và giá trị sản xuất công nghiệp của địa phương. Đây là tín hiệu cho thấy các khu công nghiệp đang dần vận hành hiệu quả hơn, thay vì chỉ dừng ở việc “lấp đầy diện tích”.

Cần Thơ còn đặt mục tiêu mở rộng mạnh mẽ không gian công nghiệp: thành lập thêm các khu công nghiệp mới, đồng thời xúc tiến hình thành khu kinh tế quy mô lớn. Các dự án hạ tầng như Vĩnh Thạnh, Đông Phú, Sông Hậu… đang được thúc đẩy để nhanh chóng tạo quỹ đất sạch - yếu tố then chốt trong cạnh tranh thu hút đầu tư.

Tạo cơ chế đặc thù, hướng tới dòng vốn chất lượng cao

Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ đang được thi công hạ tầng (nguồn: tuoitre.vn)

Dù có nền tảng tốt, lãnh đạo thành phố thẳng thắn nhìn nhận, lợi thế lớn nhất của Cần Thơ chưa được khai thác hết nếu thiếu những cơ chế đủ linh hoạt và khác biệt.

Thay vì chỉ ưu đãi theo khung chung, thành phố đang hướng tới xây dựng chính sách có chọn lọc, nhắm vào các dự án công nghệ cao, công nghiệp sạch và giá trị gia tăng lớn. Điều này đồng nghĩa với việc phải chấp nhận “luật chơi mới” - nơi cạnh tranh không chỉ bằng chi phí đất đai mà bằng chất lượng điều hành và khả năng hỗ trợ doanh nghiệp.

Các khu công nghiệp hiện không còn phát triển tách rời mà được đặt trong tổng thể đô thị, giao thông và logistics, nhằm tạo hệ sinh thái hoàn chỉnh cho nhà đầu tư và người lao động. Mô hình khu công nghiệp thế hệ mới cũng được định hình theo hướng kinh tế tuần hoàn, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải.

Bên cạnh đó, bài toán giá thuê đất, giải phóng mặt bằng và thủ tục hành chính cũng được đặt lên bàn để xử lý theo hướng linh hoạt hơn. Việc phân cấp mạnh cho địa phương trong khâu chuẩn bị quỹ đất, tái định cư hay cấp phép đầu tư được xem là chìa khóa để rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Đáng chú ý, chuyển đổi số đang được đưa vào quản lý khu công nghiệp như một công cụ bắt buộc, không chỉ giúp minh bạch hóa quy trình mà còn nâng cao hiệu quả vận hành. Đây là yếu tố ngày càng được các nhà đầu tư quốc tế quan tâm.

Theo định hướng của lãnh đạo thành phố, để thu hút các ngành như bán dẫn, tự động hóa hay sản xuất công nghệ cao, Cần Thơ buộc phải có cơ chế vượt trội từ ưu đãi đầu tư đến hạ tầng kỹ thuật và nguồn nhân lực. Nếu không tạo được khác biệt, rất khó cạnh tranh với các trung tâm công nghiệp lớn đã hình thành trước đó.