Bài toán phân bổ quỹ đất trong quy hoạch 868ha khu công nghiệp Tây Phổ Yên
Quy hoạch KCN Tây Phổ Yên tại Thái Nguyên hé lộ cách tổ chức quỹ đất giữa sản xuất công nghiệp và các chức năng phụ trợ, trong đó cơ cấu phân bổ diện tích đặt ra nhiều điểm đáng chú ý về không gian phát triển và hạ tầng toàn khu.
Khu công nghiệp (KCN) Tây Phổ Yên có quy mô quy hoạch 868 ha, thuộc tổ hợp KCN – đô thị – dịch vụ Tây Phổ Yên tại tỉnh Thái Nguyên, được định hướng phát triển đến năm 2045. Ngày 12/8/2025, UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành Quyết định số 512/QĐ-UBND phê duyệt đồ án Quy hoạch chung xây dựng KCN - đô thị - dịch vụ Tây Phổ Yên.

Bản đồ quy hoạch sử dụng đất Khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ Tây Phổ Yên đến năm 2045. Nguồn: CĐT
Theo Quy hoạch tỉnh Thái Nguyên được phê duyệt năm 2023, toàn khu có quy mô dự kiến 1.128 ha, trong đó 868 ha dành cho khu công nghiệp và 260 ha thuộc khu vực đô thị – dịch vụ. Dự án được định hướng phát triển công nghiệp đa ngành, ưu tiên các lĩnh vực tự động hóa, lắp ráp, điện tử và viễn thông, gắn với mục tiêu phát triển công nghiệp theo hướng sinh thái, hiện đại.
Đáng chú ý, ngày 29/10/2026, Công ty Cổ phần Viglacera Thái Nguyên đã khởi công dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Tây Phổ Yên giai đoạn 1, quy mô 499,07 ha, với tổng vốn đầu tư khoảng 5.399,58 tỷ đồng.
Trong bối cảnh dự án bắt đầu triển khai xây dựng, cơ cấu sử dụng đất của toàn KCN là cơ sở quan trọng để đánh giá khả năng bố trí các khu vực sản xuất, tổ chức hạ tầng và đáp ứng những yêu cầu phát triển trong tương lai.
Theo thông tin quy hoạch KCN Tây Phổ Yên được công bố, trong tổng diện tích 868ha, đất phát triển sản xuất công nghiệp và kho tàng chiếm tỷ trọng lớn nhất với 579,08 ha, tương đương 66,71%. Phần diện tích còn lại 288,92 ha, chiếm 33,29%, được bố trí cho cây xanh, mặt nước, giao thông, dịch vụ và các công trình hạ tầng phục vụ hoạt động của khu công nghiệp.
Cụ thể, đất cây xanh và mặt nước có diện tích 143,24 ha (16,50%); đất giao thông chiếm 108,59 ha (12,51%); đất dịch vụ đạt 24,14 ha (2,78%). Ngoài ra, đất hạ tầng kỹ thuật và các chức năng kỹ thuật khác chiếm 10,45 ha (1,20%), trong khi đất an ninh được bố trí 2,50 ha (0,29%).

Nguồn số liệu: Chủ đầu tư
Cơ cấu trên cho thấy không gian sản xuất giữ vai trò chủ đạo trong quy hoạch KCN Tây Phổ Yên, nhưng hơn một phần ba diện tích vẫn được dành cho các chức năng ngoài sản xuất. Đây là phần quỹ đất phục vụ tổ chức mạng lưới giao thông, phát triển hạ tầng kỹ thuật và tạo các khoảng không gian cần thiết cho hoạt động công nghiệp.
Đối với nhà đầu tư thứ cấp, diện tích 579,08ha phản ánh quy mô đất được định hướng phát triển nhà máy và kho tàng, không đồng nghĩa toàn bộ diện tích này có thể xây dựng công trình.
Trong cơ cấu sử dụng đất KCN Tây Phổ Yên, cây xanh và mặt nước có tổng diện tích 143,24 ha, chiếm khoảng 16,50% toàn khu. Đây là nhóm chức năng có diện tích lớn thứ hai, sau đất sản xuất công nghiệp và kho tàng.
Tỷ trọng này đáng chú ý khi khu vực quy hoạch có phía Bắc giáp sông Con, phía Đông tiếp giáp đất nông nghiệp và các khu dân cư hiện hữu. Việc tổ chức không gian xanh vì vậy cần được nghiên cứu trong mối quan hệ với ranh giới các khu sản xuất, hệ thống giao thông và điều kiện tự nhiên xung quanh.
Về quy hoạch, cây xanh có vai trò tạo cảnh quan, bố trí các dải cách ly và hỗ trợ phân tách khu vực sản xuất với các chức năng sử dụng đất lân cận. Trong khi đó, diện tích mặt nước cần được xem xét cùng hệ thống thủy lợi, san nền và phương án tiêu thoát nước của dự án.
Đối với KCN Tây Phổ Yên, việc phân bổ quỹ đất xanh theo hướng phù hợp với các khu vực sản xuất và không gian xung quanh sẽ là yếu tố quan trọng trong quá trình hiện thực hóa định hướng phát triển công nghiệp thân thiện với môi trường.

Phối cảnh dự án. Nguồn: Cafeland
Theo cơ cấu sử dụng đất, KCN Tây Phổ Yên bố trí 108,59 ha đất giao thông, tương đương 12,51% tổng diện tích 868 ha.
Với định hướng phát triển công nghiệp đa ngành, hệ thống giao thông cần phục vụ nhiều hoạt động vận tải khác nhau, từ vận chuyển nguyên vật liệu, linh kiện, máy móc đến hàng hóa thành phẩm. Việc dành hơn 108ha cho giao thông tạo quỹ đất để tổ chức mạng lưới đường kết nối các lô sản xuất, kho tàng và công trình hạ tầng dùng chung.
Đáng chú ý, khu vực quy hoạch Tây Phổ Yên nằm trong không gian kết nối với đường Vành đai 5 vùng Thủ đô, tuyến đường liên kết vùng Thái Nguyên – Bắc Ninh – Phú Thọ và cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên.
Về mặt tổ chức không gian, khả năng tiếp cận các tuyến giao thông đối ngoại có ý nghĩa đối với việc vận chuyển hàng hóa và phát triển dịch vụ logistics. Tuy nhiên, hiệu quả khai thác thực tế không chỉ phụ thuộc vào diện tích đất giao thông mà còn liên quan đến mặt cắt đường, vị trí các cổng ra vào, tổ chức nút giao và tiến độ hoàn thiện những tuyến đường kết nối.
Bên cạnh đó, mạng lưới đường nội khu cũng cần được tính toán cùng với hệ thống cấp điện, cấp nước, thoát nước và viễn thông. Việc bố trí các tuyến hạ tầng dọc hành lang giao thông là yếu tố cần xem xét để bảo đảm khả năng tiếp cận và phục vụ từng khu vực sản xuất.

Phối cảnh dự án. Nguồn: Cafeland
Ngoài đất sản xuất, cây xanh và giao thông, KCN Tây Phổ Yên bố trí 24,14 ha đất dịch vụ, chiếm 2,78% tổng diện tích. Đây là quỹ đất phục vụ các công trình quản lý, điều hành và dịch vụ hỗ trợ hoạt động của khu công nghiệp.
Với định hướng thu hút các ngành điện tử, viễn thông, tự động hóa và lắp ráp, yêu cầu đối với hệ thống hạ tầng có thể khác nhau tùy theo công nghệ và quy mô hoạt động của doanh nghiệp. Vì vậy, khả năng tiếp nhận dự án không chỉ được quyết định bởi diện tích đất công nghiệp mà còn phụ thuộc vào năng lực cung cấp và vận hành hạ tầng chung.
Ngoài ra, quy hoạch bố trí 2,50 ha đất an ninh, tương đương 0,29% diện tích KCN. Nhóm đất này có chức năng riêng trong cơ cấu quy hoạch và cần được xác định cụ thể theo hồ sơ được phê duyệt.
Nhìn từ phương án sử dụng đất, KCN Tây Phổ Yên được định hướng phát triển với quỹ đất sản xuất chiếm khoảng hai phần ba diện tích, kết hợp các khu chức năng giao thông, cây xanh, dịch vụ và hạ tầng kỹ thuật. Sự phân bổ này tạo cơ sở tổ chức không gian sản xuất tập trung, đồng thời đáp ứng những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động vận hành khu công nghiệp.
Với giai đoạn 1 đã khởi công và định hướng phát triển toàn khu đến năm 2045, KCN Tây Phổ Yên có dư địa mở rộng không gian sản xuất công nghiệp tại phía Nam tỉnh Thái Nguyên. Trong thời gian tới, việc cụ thể hóa quy hoạch chung thành các phân khu chức năng, hoàn thiện hạ tầng và thu hút những ngành sản xuất phù hợp sẽ là cơ sở để dự án phát huy lợi thế, từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới công nghiệp và chuỗi cung ứng của khu vực.
Xem thêm: Bắc Ninh chấp thuận chủ trương đầu tư Khu công nghiệp Thái Đào - Tân An hơn 2000 tỷ đồng