​Nguồn: Huawei

Tại Diễn đàn Phát triển KCN Việt Nam 2026, ông Đỗ Trung Việt - Quản lý Giải pháp Năng lượng số Huawei SEAMC đã trình bày các giải pháp kết hợp điện mặt trời, hệ thống lưu trữ năng lượng và nền tảng quản lý thông minh nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi này.

Khu công nghiệp thông minh cần được bắt đầu từ quản lý năng lượng

Một KCN chỉ có nhiều cây xanh hoặc lắp đặt điện mặt trời chưa thể được xem là đã chuyển đổi thông minh. Điểm cốt lõi nằm ở khả năng theo dõi, điều phối và tối ưu toàn bộ dòng năng lượng trong quá trình vận hành.

Hệ thống cần trả lời được các câu hỏi cơ bản: KCN đang tiêu thụ bao nhiêu điện? Công suất lớn nhất xuất hiện vào thời điểm nào? Điện mặt trời được sử dụng trực tiếp bao nhiêu? Lượng điện dư được lưu trữ hay bị lãng phí? Mức phát thải carbon đã giảm được bao nhiêu?

Khi dữ liệu từ các nhà máy, hệ thống điện mặt trời và thiết bị lưu trữ được quản lý tập trung, chủ đầu tư có thể chuyển từ phản ứng bị động sang điều hành chủ động. Đây là nền tảng của một KCN thông minh: vận hành dựa trên dữ liệu thay vì chỉ dựa trên kinh nghiệm.

Điện mặt trời kết hợp BESS là nền tảng của mô hình carbon thấp

Điện mặt trời mái nhà giúp KCN khai thác diện tích sẵn có và giảm phụ thuộc vào điện lưới. Tuy nhiên, sản lượng điện mặt trời thay đổi theo thời tiết và không phải lúc nào cũng trùng với nhu cầu sử dụng điện.

Nếu không có hệ thống lưu trữ, phần điện dư vào ban ngày có thể không được khai thác hiệu quả, trong khi doanh nghiệp vẫn phải mua điện lưới vào giờ phụ tải cao.

Hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin - BESS - giúp giải quyết sự chênh lệch này. Điện dư từ hệ thống quang điện có thể được lưu trữ để sử dụng vào thời điểm phù hợp hơn. Qua đó, nhà máy nâng tỷ lệ tự tiêu thụ năng lượng sạch, giảm công suất “lớn nhất” và tăng độ ổn định của nguồn điện.

Theo nội dung trình bày, BESS không chỉ đóng vai trò nguồn điện dự phòng mà còn có thể hỗ trợ:

- Tối đa hóa sản lượng điện mặt trời được sử dụng tại chỗ

- Giảm phụ tải “đỉnh” và tối ưu chi phí điện

- Tăng khả năng tiếp nhận công suất mới

- Cải thiện độ ổn định của vi lưới

Hỗ trợ vận hành khi mất điện hoặc nguồn điện không ổn định

Tạo thêm giá trị thông qua chiến lược sạc khi giá thấp và xả khi giá cao

Như vậy, mô hình PV kết hợp BESS giúp KCN đồng thời giải quyết 03 mục tiêu: giảm chi phí, giảm phát thải và tăng độ tin cậy năng lượng.

Nguồn: Huawei

AI giúp tối ưu vận hành và hiệu quả đầu tư

Khi quy mô KCN lớn, việc quản lý riêng lẻ từng hệ thống điện mặt trời hoặc BESS sẽ tạo ra nhiều dữ liệu phân tán và làm tăng chi phí vận hành.

Giải pháp được ông Đỗ Trung Việt đề cập là xây dựng nền tảng quản lý năng lượng tập trung ứng dụng AI. Nền tảng này có thể hiển thị tổng quan số lượng nhà máy, sản lượng điện mặt trời, trạng thái hệ thống lưu trữ, chi phí điện tiết kiệm và lượng carbon giảm được trong toàn khu.

AI còn có thể phân tích phụ tải, giá điện và khả năng phát điện để xây dựng chiến lược sạc - xả phù hợp cho BESS. Thay vì vận hành theo lịch cố định, hệ thống có thể điều chỉnh theo điều kiện thực tế nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Cùng với đó, hoạt động vận hành và bảo trì được số hóa thông qua giám sát từ xa, phát hiện bất thường và định vị lỗi. Điều này giúp giảm số lần kiểm tra trực tiếp tại hiện trường, rút ngắn thời gian xử lý sự cố và hạn chế gián đoạn sản xuất.

An toàn BESS phải được đặt lên hàng đầu

BESS mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn. Các nguy cơ như mất kiểm soát nhiệt, nước xâm nhập, mối nối lỏng, quá tải hoặc lỗi cell có thể gây ra sự cố nghiêm trọng nếu hệ thống không được thiết kế và giám sát đúng cách.

Do đó, lựa chọn giải pháp lưu trữ không nên chỉ dựa vào giá mua ban đầu. Chủ đầu tư cần đánh giá toàn bộ vòng đời, bao gồm:

- Tiêu chuẩn an toàn của cell, pack pin và toàn hệ thống

- Khả năng phát hiện sớm bất thường nhiệt

- Cơ chế ngăn cháy lan và thoát khí

- Khả năng vận hành trong môi trường nóng ẩm

- Hiệu suất vòng sạc - xả

- Khả năng thay thế và tương thích phụ tùng

- Năng lực bảo hành, vận hành và hỗ trợ kỹ thuật dài hạn.

Ngày càng nhiều thương hiệu toàn cầu đánh giá nhà cung cấp dựa trên tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo, dữ liệu phát thải carbon và lộ trình giảm phát thải. Vì vậy, đầu tư PV kết hợp BESS không chỉ tạo ra khoản tiết kiệm ngắn hạn mà còn hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua đánh giá nhà cung cấp, duy trì đơn hàng xuất khẩu và tiếp cận các hợp đồng dài hạn.

Đối với chủ đầu tư KCN, năng lực cung cấp hạ tầng năng lượng xanh cũng trở thành lợi thế trong thu hút doanh nghiệp công nghệ cao và các ngành sản xuất hướng đến xuất khẩu.

Có thể thấy chuyển đổi năng lượng không chỉ giúp giảm chi phí điện. Đây còn là giải pháp nâng cao độ tin cậy vận hành, đáp ứng yêu cầu carbon của chuỗi cung ứng và tăng sức cạnh tranh của khu công nghiệp trong thu hút đầu tư.

​