Dựa trên tham luận của ông Hán Anh Vũ – Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ cao CTECH tại Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam 2026.

Khu công nghiệp đang bước vào một chu kỳ phát triển mới

Sự phát triển của các khu công nghiệp trong nhiều thập kỷ qua gắn liền với quá trình công nghiệp hóa và thu hút đầu tư. Tuy nhiên, dưới tác động của chuyển đổi số, yêu cầu giảm phát thải và xu hướng phát triển bền vững, mô hình khu công nghiệp truyền thống đang dần bộc lộ những hạn chế về quản trị, giám sát và tối ưu nguồn lực.

Theo ông Hán Anh Vũ, mô hình khu công nghiệp hiện nay đang từng bước chuyển dịch từ dạng cơ bản, đa ngành và thâm dụng lao động sang các khu công nghiệp chuyên môn hóa theo cụm ngành. Sau giai đoạn đó là sự hình thành của các khu đô thị – dịch vụ tích hợp, nơi sản xuất được kết nối với nhà ở, thương mại và các tiện ích xã hội.

Ông Hán Anh Vũ – Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ cao CTECH

Xu hướng mới nhất là phát triển các khu công nghiệp sinh thái – thông minh, vận hành trên nền tảng số, hướng tới mục tiêu Net Zero và thúc đẩy cộng sinh công nghiệp. Đây không chỉ là sự thay đổi về công nghệ mà còn phản ánh một tư duy quản trị hoàn toàn mới, trong đó dữ liệu đóng vai trò trung tâm.

Nguồn: Bài tham luận của ông Hán Anh Vũ

Những giới hạn của mô hình quản lý truyền thống

Trong thực tế, phần lớn hoạt động quản lý khu công nghiệp hiện nay vẫn phụ thuộc nhiều vào báo cáo thủ công, quy trình giấy tờ và dữ liệu phân tán giữa nhiều đơn vị khác nhau.

Theo chia sẻ tại diễn đàn, nhiều khu công nghiệp vẫn đang đối mặt với tình trạng dữ liệu rời rạc, báo cáo chậm và thiếu công cụ phân tích hiệu quả. Các cơ quan quản lý phải tiếp nhận số lượng lớn báo cáo định kỳ từ doanh nghiệp nhưng việc tổng hợp, đối chiếu và khai thác thông tin còn mất nhiều thời gian.

Độ trễ của dữ liệu khiến quá trình ra quyết định thiếu tính kịp thời. Những biến động về môi trường, đầu tư, tỷ lệ lấp đầy hay hoạt động sản xuất thường chỉ được nhận diện sau khi đã xảy ra trong một khoảng thời gian nhất định.

Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước mà còn làm giảm tính minh bạch đối với doanh nghiệp và người dân. Khi dữ liệu chưa được kết nối và cập nhật liên tục, các bên liên quan khó có thể tiếp cận bức tranh toàn diện về hoạt động của khu công nghiệp.

Nguồn: Bài tham luận của ông Hán Anh Vũ

Dữ liệu đang trở thành nền tảng kết nối các chủ thể trong khu công nghiệp

Một trong những nội dung được nhấn mạnh trong tham luận là vai trò ngày càng quan trọng của dữ liệu đối với toàn bộ hệ sinh thái khu công nghiệp.

Đối với cơ quan quản lý nhà nước, dữ liệu thời gian thực giúp theo dõi quỹ đất, tỷ lệ lấp đầy, hoạt động đầu tư, các chỉ số môi trường và hiệu quả vận hành của khu công nghiệp. Việc ra quyết định vì thế có thể dựa trên những số liệu xác thực thay vì phụ thuộc vào các báo cáo tổng hợp theo từng giai đoạn.

Đối với doanh nghiệp, dữ liệu giúp tiếp cận thông tin minh bạch hơn về quy hoạch, hạ tầng, chính sách ưu đãi và các cơ hội hợp tác trong khu công nghiệp. Đồng thời, các thủ tục hành chính cũng có thể được thực hiện nhanh chóng hơn thông qua môi trường số.

Trong khi đó, người dân và người lao động được hưởng lợi từ việc tiếp cận thông tin môi trường minh bạch hơn, bao gồm chất lượng không khí, nước thải, tiếng ồn và các yếu tố liên quan đến điều kiện sống, điều kiện làm việc.

Theo ông Hán Anh Vũ, điểm giao thoa của cả ba nhóm đối tượng này chính là nhu cầu về một nguồn dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống và kịp thời” – điều mà mô hình quản lý truyền thống chưa thể đáp ứng đầy đủ.

Nguồn: Bài tham luận của ông Hán Anh Vũ

Khu công nghiệp sinh thái cần được quản lý bằng các chỉ số định lượng

Một trong những thách thức lớn nhất khi xây dựng khu công nghiệp sinh thái là làm thế nào để lượng hóa các tiêu chí phát triển bền vững.

Các tiêu chí như tỷ lệ doanh nghiệp áp dụng sản xuất sạch hơn, mức độ sử dụng hiệu quả tài nguyên, tỷ lệ diện tích cây xanh hay các mô hình cộng sinh công nghiệp đều cần được đo lường bằng dữ liệu cụ thể thay vì đánh giá cảm tính.

Theo tham luận, các khu công nghiệp sinh thái trong tương lai sẽ cần những công cụ số để theo dõi, đánh giá và giám sát các chỉ tiêu môi trường, năng lượng và hiệu quả sử dụng tài nguyên theo thời gian thực.

Khi mọi chỉ số được số hóa và lượng hóa, việc đánh giá hiệu quả hoạt động của khu công nghiệp sẽ trở nên minh bạch hơn, đồng thời tạo cơ sở cho các quyết định đầu tư và quản lý.

Nguồn: Bài tham luận của ông Hán Anh Vũ

Quản trị thông minh là chuyển từ kinh nghiệm sang dữ liệu

Theo ông Hán Anh Vũ, bản chất của quản trị thông minh không nằm ở việc sử dụng nhiều công nghệ hơn mà nằm ở sự thay đổi trong cách ra quyết định.

Nếu trước đây việc điều hành chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và các báo cáo định kỳ, thì trong mô hình mới, mọi quyết định đều được hỗ trợ bởi dữ liệu số hóa, chuẩn hóa và cập nhật liên tục.

Khi dữ liệu được liên thông giữa các hệ thống, các hoạt động quản lý, giám sát và phê duyệt sẽ trở nên minh bạch hơn. Những vấn đề phát sinh có thể được phát hiện sớm, trong khi các cơ hội cải thiện hiệu quả vận hành cũng được nhận diện rõ ràng hơn.

Đây được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng các khu công nghiệp thế hệ mới, nơi mọi hoạt động được quản lý trên cơ sở số liệu thay vì các đánh giá chủ quan.

Nguồn: Bài tham luận của ông Hán Anh Vũ

Năm trụ cột của mô hình khu công nghiệp thông minh

Theo tham luận, khu công nghiệp thế hệ mới được hình thành trên năm nhóm chức năng cốt lõi.

Thứ nhất là quản trị trực tuyến, trong đó hồ sơ, báo cáo, cấp phép và các thủ tục hành chính được xử lý trên môi trường điện tử, kết hợp với số hóa dữ liệu và chữ ký số.

Thứ hai là xúc tiến đầu tư số thông qua các cổng thông tin tích hợp bản đồ số, cho phép nhà đầu tư tra cứu quỹ đất, quy hoạch, giá thuê và các thông tin pháp lý mọi lúc, mọi nơi.

Nguồn: Bài tham luận của ông Hán Anh Vũ

Thứ ba là hệ thống giám sát thời gian thực sử dụng cảm biến IoT để theo dõi môi trường, năng lượng, an ninh và các chỉ số vận hành quan trọng của khu công nghiệp.

Thứ tư là cộng sinh công nghiệp và kiểm kê phát thải, giúp kết nối các doanh nghiệp trong việc sử dụng hiệu quả tài nguyên, đồng thời hỗ trợ xây dựng dữ liệu phục vụ kiểm kê khí nhà kính và tín chỉ carbon.

Cuối cùng là ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dự báo nhằm phát hiện sớm rủi ro, tối ưu vận hành và hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Nguồn: Bài tham luận của ông Hán Anh Vũ

Dữ liệu thống nhất là “hạ tầng mềm” của khu công nghiệp tương lai

Theo ông Hán Anh Vũ, để các ứng dụng quản trị thông minh có thể hoạt động hiệu quả, điều kiện tiên quyết là phải xây dựng được một nền tảng dữ liệu thống nhất.

Nguồn dữ liệu này cần kết nối đồng thời từ các cảm biến IoT, hồ sơ số hóa, hệ thống GIS, các nền tảng quản lý và các công cụ giám sát vận hành khác.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân đều có thể tiếp cận những thông tin cần thiết một cách nhanh chóng và chính xác hơn.

Đây được xem là nền tảng để triển khai các công nghệ tiên tiến như AI, Digital Twin, phân tích dự báo hay các mô hình cộng sinh công nghiệp trong tương lai.

Nguồn: Bài tham luận của ông Hán Anh Vũ

Khu công nghiệp thông minh không chỉ là câu chuyện công nghệ

Theo ông Hán Anh Vũ, quá trình chuyển đổi từ khu công nghiệp truyền thống sang khu công nghiệp thông minh không đơn thuần là việc lắp đặt thêm cảm biến hay triển khai các phần mềm quản lý mới. Điều quan trọng hơn là xây dựng một mô hình quản trị dựa trên dữ liệu, trong đó mọi hoạt động từ quy hoạch, đầu tư, vận hành đến giám sát môi trường đều được kết nối trên một nền tảng thống nhất.

Trong mô hình này, dữ liệu không chỉ phục vụ công tác báo cáo mà trở thành công cụ hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực. Các chỉ số về hạ tầng, môi trường, năng lượng, đầu tư hay sản xuất đều có thể được theo dõi liên tục, giúp cơ quan quản lý nhanh chóng phát hiện các vấn đề phát sinh và đưa ra phương án xử lý phù hợp.

Đối với doanh nghiệp, khả năng tiếp cận dữ liệu minh bạch cũng góp phần rút ngắn thời gian tìm hiểu thị trường, giảm chi phí hành chính và nâng cao hiệu quả hoạt động. Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp gia tăng sức hấp dẫn của khu công nghiệp trong mắt nhà đầu tư.

Nguồn: Bài tham luận của ông Hán Anh Vũ

Chuyển đổi số đang tạo nền tảng cho mục tiêu Net Zero

Một trong những xu hướng nổi bật hiện nay là sự kết hợp giữa chuyển đổi số và phát triển bền vững. Theo chia sẻ tại diễn đàn, các mục tiêu về giảm phát thải, sử dụng hiệu quả năng lượng và xây dựng khu công nghiệp sinh thái đều cần được hỗ trợ bởi dữ liệu chính xác và liên tục.

Nếu không có hệ thống giám sát và thu thập dữ liệu, việc đánh giá lượng phát thải, mức tiêu thụ tài nguyên hay hiệu quả của các giải pháp tiết kiệm năng lượng sẽ gặp nhiều khó khăn. Đây cũng là lý do nhiều quốc gia đang xem dữ liệu môi trường và dữ liệu năng lượng là một phần của hạ tầng số quốc gia.

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, các khu công nghiệp được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong tiến trình chuyển đổi xanh. Việc ứng dụng các nền tảng quản trị số, hệ thống IoT và công nghệ phân tích dữ liệu không chỉ giúp tối ưu vận hành mà còn tạo nền tảng cho hoạt động kiểm kê khí nhà kính, báo cáo ESG và phát triển thị trường carbon trong tương lai.

Dữ liệu sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của khu công nghiệp thế hệ mới

Theo ông Hán Anh Vũ, quá trình xây dựng khu công nghiệp thế hệ mới cần được triển khai theo lộ trình rõ ràng, bắt đầu từ số hóa cơ sở dữ liệu, xây dựng nền tảng quản lý trực tuyến, phát triển khu công nghiệp xanh – sinh thái và tiến tới ứng dụng sâu rộng các công nghệ thông minh.

Trong đó, dữ liệu cần được nhìn nhận như một loại tài nguyên chiến lược, tương tự đất đai, hạ tầng hay nguồn nhân lực.

Khi dữ liệu được khai thác hiệu quả, khu công nghiệp không chỉ nâng cao chất lượng quản lý mà còn tạo ra khả năng dự báo, tối ưu vận hành và hỗ trợ các mục tiêu phát triển bền vững trong dài hạn.

Kết luận tham luận, ông Hán Anh Vũ cho rằng việc định hình khu công nghiệp thế hệ mới thực chất là quá trình xây dựng một mô hình quản trị mới, lấy dữ liệu làm trung tâm, ứng dụng các công nghệ như GIS, IoT và AI để quản lý, giám sát và vận hành khu công nghiệp một cách chủ động, minh bạch và hiệu quả hơn.